Ninu aye ode oni, akàn akàn jẹ́ ọ̀kan lára àwọn àrùn tó léwu jùlọ tí ọ̀pọ̀ ènìyàn kò mọ̀. Àrùn jẹjẹrẹ ọmú jẹ́ ìdàgbàsókè búburú tó ń dàgbà nínú àwọn sẹ́ẹ̀lì ọmú. Ó jẹ́ apá ìsàlẹ̀ ọmú, èyí tó so pọ̀ mọ́ ọmú. ile sí obo. Àwọn àmì kan wà tí ẹnìkan lè fi mọ̀ bóyá ó ní àrùn jẹjẹrẹ ọmú tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́. Àwọn àmì ìbẹ̀rẹ̀ àrùn jẹjẹrẹ ọmú ni ẹ̀jẹ̀ inú obo, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Nínú ìwé ìròyìn yìí, a ó jíròrò nípa àwọn àmì ìbẹ̀rẹ̀ àrùn jẹjẹrẹ ọmú àti ọ̀pọ̀lọpọ̀ míràn. Nítorí náà, ẹ dúró ní ìṣọ́ra, títí di òpin.
Kini Akàn Akàn?
Àrùn jẹjẹrẹ ọrùn jẹ akàn Nínú èyí tí àwọn sẹ́ẹ̀lì àrùn jẹjẹrẹ burúkú náà ti ń dàgbà nínú ikùn. Ó jẹ́ apá ìsàlẹ̀ àti kékeré ti ikùn, èyí tí ó so ikùn mọ́ obo. Ó máa ń fa àrùn jẹjẹrẹ náà nígbà ìbálòpọ̀ láàárín ọkùnrin àti obìnrin. Wọ́n máa ń fa àkóràn HPV tí ó lè fa ewu gíga nígbà gbogbo.
Kí ni àwọn àmì ìbẹ̀rẹ̀ àrùn jẹjẹrẹ ọrùn?
Onírúurú àmì àrùn jẹjẹrẹ ọrùn ló wà tí ẹnìkan lè fi mọ̀ bóyá ó ní àrùn jẹjẹrẹ ọrùn tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́, wọ́n sì lè ṣètò ìtọ́jú rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ó ṣe yẹ. Àwọn àmì àrùn jẹjẹrẹ ọrùn ni a sábà máa ń rí ní ìpele-ìpele. Àwọn ìpele-ìpele ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ló wà, bíi:
Ipele 1: Awọn ami ibẹrẹ
Ó jẹ́ ìgbésẹ̀ tàbí ìpele àkọ́kọ́ tí àwọn àmì àrùn jẹjẹrẹ ọrùn kò fi bẹ́ẹ̀ pọ̀. Ní ìpele yìí, o gbọ́dọ̀ bá dókítà sọ̀rọ̀ láti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ bóyá o ní àrùn jẹjẹrẹ ọrùn tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́. Àwọn àmì àrùn kan wà ní ìpele yìí:
Ẹjẹ Ẹjẹ Abo Aiṣedeede
Ìṣàn ẹ̀jẹ̀ tó wọ́pọ̀ ní obo jẹ́ ìṣòro tó máa ń wáyé lẹ́yìn oṣù tó yẹ. Ìṣòro yìí máa ń wáyé nígbà ìbálòpọ̀, nígbà tí wọ́n bá ń dáwọ́ dúró, àti nígbà míìrán nígbà tí wọ́n bá ń tọ̀. Ó máa ń ṣẹlẹ̀ nítorí pé àwọn sẹ́ẹ̀lì àrùn jẹjẹrẹ tó kọ́kọ́ bẹ̀rẹ̀ ń ba àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ obo jẹ́, wọ́n sì máa ń fa ìbínú fún obo nígbà míìrán.
Dani Obo
Omi tí ó ṣàjèjì láti inú obo jẹ́ omi tí ó mọ́ kedere tàbí funfun tí ó ń jáde láti inú obo. Ó ní àwọ̀ ara, òórùn èké tí ó lágbára, àyípadà ìrísí ara. Ó ń ṣẹlẹ̀ nítorí àkóràn ìbálòpọ̀ àti ìyípadà homonu.
Ìrora Nigba Ibalopo Ibalopo
A tun mọ ọ gẹgẹbi dyspareunia ati irora ti o wọpọ ati ti o wọpọ lakoko tabi lẹhin ibalopọ, o le ni rilara irora ni ita ati ni inu ninu obo rẹ. O le ni rilara irora ti o buru julọ lakoko titẹsi jinle tabi ikolu ninu obo.
Ìbànújẹ́ Ìbàdí
Ìrora tí ó máa ń dé bá ikùn ni ìrora tí o máa ń ní ní ìsàlẹ̀ ikùn àti láàárín ìbàdí àti èyí tí àrùn jẹjẹrẹ máa ń fà ní ìbẹ̀rẹ̀. Ó lè jẹ́ ìrora díẹ̀ tàbí ìrora líle, ó sì lè wá láti inú ètò ìbímọ tàbí ìtọ̀. A lè wò ó sàn nípasẹ̀ oògùn àti nípasẹ̀ iṣẹ́-abẹ.
Ipele 2: Ipele Aarin
Ní ìpele yìí, àrùn jẹjẹrẹ náà ti dé òdìkejì ọrùn ọmọ, o sì gbọ́dọ̀ bá dókítà sọ̀rọ̀ ní kíákíá. Àwọn àmì kan wà tí ó fi hàn pé àrùn náà ti lọ síwájú ni:
Ìrora Ẹ̀yìn Pẹ́lẹ́pì tàbí Ìrora Ẹ̀yìn Tí Ó Dára
Ní ìpele yìí, àrùn náà ń tàn kálẹ̀ sí ara àwọn iṣan ara, iṣan ara àti àwọn ẹ̀yà ara ti ẹ̀gbẹ́. Ó máa ń fa ìrora tó le koko nígbà gbogbo ní ẹ̀gbẹ́ àti ẹ̀yìn.
Ẹ̀jẹ̀ Nípa Òṣooṣù
Ó ní í ṣe pẹ̀lú àkókò oṣù tó gùn jù àti àìṣedéédé nítorí pé àrùn jẹjẹrẹ ọrùn ń da ìṣẹ́ oṣù àti iṣẹ́ deede ọrùn rú.
Irora Lakoko Títọ́
Ní ìpele àárín ti àrùn jẹjẹrẹ ọrùn, o máa ń nímọ̀lára ìrora nígbà tí o bá ń tọ̀ nítorí pé àrùn jẹjẹrẹ náà máa ń tẹ̀ sí àpò ìtọ̀ àti urethra, èyí tí ó máa ń fa ìjóná àti ìrora nínú obo.
Irora Nigba Ifun
Àwọn àmì àrùn náà ni a lè rí ní ìpele àrùn jẹjẹrẹ tó ti dé ìpele gíga. A mọ̀ ọ́n sí dyschezia níbi tí àrùn náà ti ń dàgbà kọjá ikùn àti àwọn ẹ̀yà ara ẹ̀gbẹ́ rẹ̀. Àrùn náà máa ń ní ipa lórí àwọn iṣan ẹ̀gbẹ́ rẹ̀ ní tààrà tàbí ní tààràtà, ó sì máa ń fa ìrora nígbà tí a bá ń yàgbẹ́.
Ipele 3: Ipele To Ti Ni Ilọsiwaju
Ní ìpele tó ga jùlọ ti àrùn jẹjẹrẹ ọrùn, àrùn náà dé àwọn ẹ̀yà ara mìíràn bíi ẹ̀dọ̀, kíndìnrín, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Àwọn àmì àrùn kan wà ní ìpele yìí:
Ìrora Pẹ́lẹ́pẹ̀lẹ́ àti Ìkùn Tó Líle
Ní ìpele àrùn jẹjẹrẹ tó ga jùlọ, àrùn jẹjẹrẹ náà ń tan àwọn àmì àrùn rẹ̀ sí àwọn ẹ̀yà ara mìíràn, ó sì ń fa ìrora ńlá fún ìbàdí àti ikùn. Ìrora náà máa ń ṣẹlẹ̀ nítorí pé àwọn sẹ́ẹ̀lì àrùn jẹjẹrẹ náà ń kó sí iṣan ara àti ẹ̀yà ara.
Ipadanu iwuwo lojiji
Bí àrùn náà ṣe ń dàgbà sí i tí ó sì ń nípa lórí àwọn ẹ̀yà ara mìíràn. Ó ní ipa lórí ìṣiṣẹ́ ara àti ìfẹ́kúfẹ̀ẹ́ ara, èyí sì máa ń yọrí sí pípadánù ìwọ̀n ara lójijì.
Wíwú Àwọn Ẹsẹ̀
Wíwú ẹsẹ̀ ni a tún mọ̀ sí lymphedema níbi tí àwọn iṣan omi ara ti dí, tí omi sì ń kó jọ sínú ẹsẹ̀. Ó máa ń yọrí sí wíwú ẹsẹ̀, o sì lè rò pé ẹsẹ̀ rẹ wúwo ju ti tẹ́lẹ̀ lọ.
Egungun Irora
Bí àrùn náà bá ń gbèrú sí i, ó máa ń ba àwọn ẹ̀yà ara mìíràn jẹ́, èyí tí egungun náà fi máa ń di aláìlera. Ó máa ń fa ìrora nínú egungun pàápàá jùlọ ní àwọn apá ìdí, ẹsẹ̀ àti ẹ̀yìn.
Awọn iṣoro kidinrin
Nígbà àrùn jẹjẹrẹ, àwọn ètò ìtújáde ara máa ń bàjẹ́, èyí tí ó máa ń fa ìdènà ìtọ̀, ó sì máa ń fa ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìṣòro kíndìnrín bíi ìtọ́ omi díẹ̀, àárẹ̀ líle, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
Iṣoro ni Mimi
Ní ìpele tó ga jùlọ, àrùn náà máa ń tàn kálẹ̀ sí ẹ̀dọ̀fóró, ó sì máa ń fa kí ẹ̀mí má baà bàjẹ́, ó sì máa ń fa ikọ́ tó máa ń pẹ́ títí. Àwọn omi náà máa ń kó jọ sí àyíká ẹ̀dọ̀fóró, èyí sì máa ń mú kí ó ṣòro láti mí. O lè máa kọ́ nígbà gbogbo, kí o sì máa ní ìrora àyà.
Báwo ni a ṣe lè ṣe àyẹ̀wò àwọn àmì ìbẹ̀rẹ̀ ti àrùn jẹjẹrẹ ọrùn?
Ìwádìí àrùn jẹjẹrẹ ọrùn jẹ́ ìlànà tó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìpele nínú, tó ní àyẹ̀wò, àyẹ̀wò, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Àwọn ìgbésẹ̀ àyẹ̀wò wọ̀nyí ni:
Ìfura Ile-iwosan
Àyẹ̀wò náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn obìnrin tí wọ́n ní àwọn àmì àrùn bíi:
- Ìrora abẹ́ tí kò dọ́gba
- Òórùn burúkú
- Iboju inu
- Ìrora Pelvic
Nígbà míìrán, a kò lè rí àwọn àmì àrùn jẹjẹrẹ ọrùn, a sì lè rí i nípasẹ̀ ìwádìí déédéé.
Igbeyewo idanwo
Èyí ni ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ láti mọ àrùn jẹjẹrẹ ọrùn. Ó ní nínú rẹ̀:
- Pap Smear: A tún mọ̀ ọ́n sí ìdánwò Papanicolaou níbi tí ó ti ń ṣàwárí àwọn sẹ́ẹ̀lì tí ó wà ṣáájú àrùn jẹjẹrẹ àti àwọn sẹ́ẹ̀lì tí ó ní àrùn jẹjẹrẹ lórí ikùn. Ó ń fi àwọn àbájáde tí kò dára hàn bíi ASCUS, HSIL, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Kò fi hàn pé àrùn jẹjẹrẹ jẹ́ àrùn jẹjẹrẹ, ó sì tún ń tọ́ka sí àyẹ̀wò síwájú sí i.
- Idanwo DNA HPV: A gbọ́dọ̀ ṣe àyẹ̀wò yìí láti mọ àwọn kòkòrò àrùn HPV tó léwu gan-an, bíi HPV-16 àti HPV-18. A máa ń ṣe é pẹ̀lú àyẹ̀wò Pap Smear.
Colposcopy
A máa ń ṣe é nígbà tí àyẹ̀wò Pap Smear àti HPV bá jẹ́ àìdára. Nínú àyẹ̀wò yìí, a máa ń lo ohun èlò ìgbóná láti ṣe àyẹ̀wò cervix, ó sì máa ń ran wá lọ́wọ́ láti mọ ibi tí a ti lè ṣe àyẹ̀wò biopsy.
Omiiran Cervical
Nínú ìlànà yìí, a máa yọ àsopọ̀ ara kúrò nínú ọrùn ọmọ. Nínú ìdánwò yìí, àwọn dókítà máa ń mú àwọn àyẹ̀wò àsopọ̀ ara kékeré láti inú ọrùn ọmọ ọmọ láti ṣàyẹ̀wò àwọn sẹ́ẹ̀lì tí ó wà ṣáájú àrùn jẹjẹrẹ àti àrùn jẹjẹrẹ.
Aworan Awọn idanwo
Àwọn ìdánwò àwòrán náà ní CT scan, MRI, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
- MRI pelvis: Ayẹwo MRI pelvis jẹ́ ìdánwò ìrísí nínú èyí tí a ti ń lo àwọn ẹ̀rọ tí ó ní àwọn mágnẹ́ẹ̀tì alágbára àti ìgbì rédíò láti ṣẹ̀dá àwòrán agbègbè láàrín egungun ibadi. A ń lò ó láti dá ìwọ̀n àrùn náà mọ̀.
- Ṣiṣayẹwo CT: A máa ń lò ó láti fi mọ àwọn nódù lymph tí àrùn jẹjẹrẹ náà bá ní ipa lórí tàbí bẹ́ẹ̀ kọ́. Ó ní nínú ìwòran ẹ̀dọ̀fóró àti ẹ̀dọ̀.
Àwọn Ìtọ́jú wo ni ó yẹ kí a tọ́jú fún àwọn àmì ìbẹ̀rẹ̀ àrùn jẹjẹrẹ ọrùn?
Àwọn ìtọ́jú fún àwọn àmì ìbẹ̀rẹ̀ àrùn jẹjẹrẹ ọrùn dá lórí àwọn ìpele àrùn jẹjẹrẹ náà. Ó ní iṣẹ́-abẹ, ìtọ́jú, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ nínú. Àwọn ìtọ́jú kan ní:
Àwọn Ìtọ́jú Tó Dá Lórí Ìpele
Nínú èyí, àwọn oògùn àti ìtọ́jú náà dá lórí ipò àwọn aláìsàn àti ìpele àrùn jẹjẹrẹ tí wọ́n ń jìyà rẹ̀. Díẹ̀ lára àwọn ìtọ́jú tí a gbé ka orí àwọn ìpele náà ni:
Ipele 1
Fún àrùn jẹjẹrẹ ìpele 1, àwọn ìtọ́jú náà dojúkọ iṣẹ́-abẹ, bíi biopsy cone, hysterectomy fun itoju irọyin, ati itọju ailera si pa awọn sẹẹli alakan.
Ipele 2
Ní ìpele kejì ti àrùn jẹjẹrẹ ọrùn, a máa ń ṣe àwọn ìtọ́jú náà pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ àpapọ̀ kimoterapi àti ìtọ́jú ìtànṣán àti brachytherapy láti yọ àwọn nódì lymph kúrò kí ó sì pa àwọn sẹ́ẹ̀lì àrùn jẹjẹrẹ.
Ipele 3
Fún ìpele kẹta ti àrùn jẹjẹrẹ ọrùn, àwọn ìtọ́jú náà dojúkọ àpapọ̀ ìtọ́jú chemotherapy àti ìtọ́jú ìtànṣán inú àti òde láti dínkù kí ó sì dá ìtànṣán àrùn náà dúró sí àwọn ẹ̀yà ara mìíràn ti ara. Nínú àwọn ọ̀ràn tí ó léwu gidigidi, nígbà míìrán a máa ń lo ìtọ́jú àjẹsára láti dá ìtànṣán àwọn sẹ́ẹ̀lì àrùn jẹjẹrẹ dúró ní àwọn ẹ̀yà ara mìíràn.
Ipele 4
Ní ìpele yìí ti àrùn jẹjẹrẹ ọrùn, àwọn ìtọ́jú náà dá lórí ṣíṣàkóso ìdàgbàsókè àti ṣíṣàkóso àwọn àmì àrùn jẹjẹrẹ ọrùn. Àwọn ìtọ́jú tí a fi kún un nínú ìpele yìí ni chemotherapy pẹ̀lú ìtọ́jú ìtànṣán òde àti ti inú, ìtọ́jú àjẹsára àti ìtọ́jú tí a fojú sí.
Àwọn Ewu wo ló wà nínú Àrùn Jẹjẹrẹ Orí Ẹgbẹ́ Lẹ́yìn Ìtọ́jú?
Gbogbo àrùn ní ìtọ́jú tirẹ̀, àwọn ìtọ́jú náà sì ní àwọn ewu díẹ̀. Àwọn ewu kan tún wà nínú ìtọ́jú àrùn jẹjẹrẹ ọrùn:
Àwọn Ìyípadà Nínú Ìyípo Oṣù
Àwọn ìtọ́jú tí a ń lò fún àrùn jẹjẹrẹ ọrùn bí chemotherapy tàbí radiotherapy lè ní ipa lórí àwọn ẹyin ẹyin, kí ó sì dín àkókò oṣù kù. Nígbà míìrán, oṣù lè dúró fún oṣù díẹ̀, kí ó sì yọrí sí ìdádúró oṣù díẹ̀.
Àwọn àyípadà nínú àpòòtọ́ àti ìfun
Ìtọ́jú ìtànṣán tí a lò nínú ìtọ́jú àrùn jẹjẹrẹ ọrùn ń ní ipa lórí àwọn iṣan ara àti àwọn àsopọ̀ tí ó ń ṣàkóso àpò ìtọ̀. Ó ń yọrí sí ìtọ̀, jíjò tàbí ìtọ̀ nígbàkúgbà tí a bá ń rẹ́rìn-ín tàbí ikọ́.
Pelvic Irora
Lẹ́yìn ìtọ́jú náà, ìrora ikùn jẹ́ ohun tó wọ́pọ̀ fún àwọn tó ní àrùn jẹjẹrẹ ọrùn. Ó sábà máa ń jẹ́ nítorí àwọn àyípadà tó ń ṣe ara wọn. Àwọn ìdí mìíràn tún wà bíi ìtọ́jú ìtànṣán tó ń fa líle àti ìbínú nínú àsopọ ikùn.
Àwọn Ewu Ìbímọ àti Oyún
Àwọn ìtọ́jú fún àrùn jẹjẹrẹ ọrùn lè ní ipa lórí ìbímọ àti oyún, ó sinmi lórí irú ìtọ́jú tí a lò. Iṣẹ́ abẹ àti chemotherapy lè dá agbára láti lóyún dúró nítorí pé ìtọ́jú tàbí iṣẹ́ abẹ lè ní ipa lórí ilé ọmọ àti ẹyin ọmọ.
Àwọn Àǹfààní Àrùn Jẹjẹrẹ Orí Ẹyẹ Lẹ́yìn Ìtọ́jú
Àwọn àǹfààní àrùn jẹjẹrẹ ọrùn lẹ́yìn ìtọ́jú bíi mímú ìgbésí ayé sunwọ̀n síi, ìdènà àrùn jẹjẹrẹ, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ. Díẹ̀ lára wọn ni a tò sí ìsàlẹ̀ yìí.
- Ìṣàkóso Àrùn Jẹjẹrẹ: A kò le wo àrùn jẹjẹrẹ náà sàn pátápátá ṣùgbọ́n a le ṣàkóso rẹ̀ nípasẹ̀ àwọn ìtọ́jú àti oògùn tó gbéṣẹ́. Pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ iṣẹ́-abẹ, ìtọ́jú chemotherapy tàbí ìtọ́jú ìtànṣán, ewu àrùn jẹjẹrẹ ọrùn kò pọ̀ tó.
- Ireti Igbesi aye Ilọsiwaju: Àwọn àmì ìbẹ̀rẹ̀ àrùn jẹjẹrẹ ọrùn ní ìwọ̀n àṣeyọrí gíga, pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ àwọn ìtọ́jú àti oògùn tó gbéṣẹ́ àti tó ní ìlànà, ó ń mú kí àǹfààní ìwàláàyè pẹ́ títí pọ̀ sí i.
- Ṣe ilọsiwaju Didara Igbesi aye: Pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ ìtọ́jú bíi chemotherapy àti radiotherapy, ọ̀pọ̀ ènìyàn máa ń wá sí ìgbésí ayé ojoojúmọ́ wọn pẹ̀lú ìrọ̀rùn, wọ́n sì máa ń gbé ìgbésí ayé wọn pẹ̀lú ìgboyà àti ayọ̀ ju ti tẹ́lẹ̀ lọ.
- Itoju Irọyin: Ní ìpele ìbẹ̀rẹ̀ àrùn jẹjẹrẹ ọrùn, ọ̀pọ̀ obìnrin ló lè lóyún pẹ̀lú ìrànlọ́wọ́ àwọn ìtọ́jú tí kò ní ìbímọ.
ipari
Àrùn jẹjẹrẹ ọrùn jẹ́ ọ̀kan lára àwọn àrùn pàtàkì àti tó wọ́pọ̀ lónìí. Ó máa ń ṣẹlẹ̀ nígbà ìbálòpọ̀ láàárín ọkùnrin àti obìnrin. Àrùn jẹjẹrẹ yìí máa ń fúnni ní àmì ìbẹ̀rẹ̀ bíi ìṣàn ẹ̀jẹ̀ inú obo, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ, a sì lè wò ó sàn ní ìbẹ̀rẹ̀ rẹ̀. Nínú ìwé ìròyìn yìí, a jíròrò gbogbo àwọn àmì pàtàkì nípa àrùn jẹjẹrẹ ọrùn obo tí ó lè ran ẹnìkọ̀ọ̀kan lọ́wọ́ láti lóye gbogbo ìwífún nípa àrùn jẹjẹrẹ ọrùn obo.
