ਥਾਇਰਾਇਡ ਇੱਕ ਤਿਤਲੀ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੀ ਗ੍ਰੰਥੀ ਹੈ ਜੋ ਗਰਦਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੌਇਸ ਬਾਕਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਹੇਠਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ, ਊਰਜਾ ਦੇ ਪੱਧਰ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਆਮ ਥਾਇਰਾਇਡ ਵਿਕਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਹਾਈਪੋਥਾਈਰੋਡਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਹਾਈਪਥਾਈਰੋਡਿਜ਼ਮ ਹਨ। ਹਾਈਪੋਥਾਈਰੋਡਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਾਰਮੋਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਈਪੋਥਾਈਰੋਡਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ, ਗ੍ਰੰਥੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਾਰਮੋਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਇਸ ਬਲੌਗ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾਂਗੇ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਜਾਣਾਂਗੇ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹਾਈਪਥਾਈਰਾਇਡਿਸਮ ਕੀ ਹੈ?
ਇਸਨੂੰ ਘੱਟ ਥਾਇਰਾਇਡ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਥਾਇਰਾਇਡ ਗਲੈਂਡ ਕਾਫ਼ੀ T3 ਅਤੇ T4 ਹਾਰਮੋਨ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਇਹ ਹਾਰਮੋਨ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰ ਵਧਣਾ, ਥਕਾਵਟ, ਹੌਲੀ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਅਤੇ ਘੱਟ ਊਰਜਾ ਪੱਧਰ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਹਾਈਪੋਥਾਈਰੋਡਿਜ਼ਮ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਈ ਵਾਰ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੋਸਟਪਾਰਟਮ ਥਾਇਰਾਇਡਾਈਟਿਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਈਪੋਥਾਈਰੋਡਿਜ਼ਮ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਡਾਕਟਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰੀਜ਼ ਆਪਣੇ ਐਂਡੋਕਰੀਨੋਲੋਜਿਸਟ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਲੋੜੀਂਦੀ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਾਈਪੋਥਾਈਰੋਡਿਜ਼ਮ ਦੇ ਲੱਛਣ
ਹਾਈਪੋਥਾਈਰੋਡਿਜ਼ਮ ਦੇ ਲੱਛਣ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ 'ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਆਮ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
- ਭਾਰ ਵਧਣਾ
- ਹੌਲੀ ਦਿਲ ਦੀ ਗਤੀ
- ਮਾਸਪੇਸੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
- ਪਿੰਮੀ ਚਿਹਰਾ
- ਥਕਾਵਟ
- ਅਨਿਯਮਿਤ ਮਾਹਵਾਰੀ
- ਖੁਸ਼ਕ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਵਾਲ
- ਮੰਦੀ
- ਕਬਜ਼
- ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰਤਾ ਅਤੇ ਦਰਦ
ਹਾਈਪੋਥਾਈਰੋਡਿਜ਼ਮ ਦੇ ਕਾਰਨ
ਹਾਈਪੋਥਾਈਰੋਡਿਜ਼ਮ ਦੇ ਕੁਝ ਆਮ ਕਾਰਨ ਹਨ:
- ਹਾਸ਼ੀਮੋਟੋ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ: ਇਸ ਵਿਕਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਾਸ਼ੀਮੋਟੋ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਥਾਇਰਾਇਡ ਗਲੈਂਡ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਥਾਇਰਾਇਡ ਸਰਜਰੀ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਥਾਇਰਾਇਡ ਗਲੈਂਡ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਜਾਂ ਪੂਰੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਸਰਜਰੀ ਕਰਵਾਈ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦੇਵੇਗਾ ਜਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
- ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਥੈਰੇਪੀ: ਡਾਕਟਰ ਇਸ ਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਥਾਇਰਾਇਡ ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਸਰ, ਵੀ। ਇਹਨਾਂ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਡੇ ਥਾਇਰਾਇਡ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦਾ ਕੰਮ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਆਇਓਡੀਨ ਦੀ ਘਾਟ: ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਆਇਓਡੀਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚੋਂ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਆਇਓਡੀਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਦਵਾਈਆਂ: ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਿਥੀਅਮ ਅਤੇ ਐਮੀਓਡੇਰੋਨ, ਜੋ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਾਈਪੋਥਾਈਰੋਡਿਜ਼ਮ ਦਾ ਇਲਾਜ
ਹਾਈਪੋਥਾਈਰੋਡਿਜ਼ਮ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਕੁਝ ਤਰੀਕੇ ਹਨ:
- ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ: ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਇਲਾਜ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੱਕ ਗੋਲੀ ਲੈਣਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸਨੂੰ ਲੇਵੋਥਾਈਰੋਕਸਾਈਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੋਲੀਆਂ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਹਾਰਮੋਨ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਅਤੇ ਆਮ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
- ਨਿਯਮਤ ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ: ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਡਾਕਟਰ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਥਾਇਰਾਇਡ ਸਟਿਮੁਲੇਟਿੰਗ ਹਾਰਮੋਨ (TSH) ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਖੂਨ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਟੈਸਟ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਖੁਰਾਕਾਂ ਨੂੰ ਐਡਜਸਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਕੀ ਹੈ?
ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਥਾਇਰਾਇਡ ਗਲੈਂਡ ਥਾਇਰੋਕਸਿਨ, ਟੀ3 ਅਤੇ ਟੀ4 ਵਰਗੇ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਓਵਰਐਕਟਿਵ ਥਾਇਰਾਇਡ ਸਥਿਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਉਣੀ, ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ ਜਾਂ ਲਾਲੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੇ ਵੀ ਭਾਰ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਦੇ ਲੱਛਣ
ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਇਹ ਹਨ:
- ਭਾਰ ਘਟਾਉਣਾ
- ਘਬਰਾਹਟ
- ਚਿੰਤਾ
- ਜਲਣ
- ਕੰਬਣੀ
- ਗਰਮੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ
- ਸੁਆਦੀ
- ਥਕਾਵਟ
- ਸੌਣ ਵਿਚ ਮੁਸ਼ਕਲ
- ਹਲਕਾ ਮਾਹਵਾਰੀ ਚੱਕਰ
ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਦੇ ਕਾਰਨ
ਇਸ ਵਿਕਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਆਮ ਕਾਰਨ ਹਨ:
- ਕਬਰਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ: ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਆਟੋਇਮਿਊਨ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਥਾਇਰਾਇਡ ਉਤੇਜਕ ਇਮਯੂਨੋਗਲੋਬੂਲਿਨ ਜੋ TSH ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਥਾਇਰਾਇਡ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਥਾਇਰੋਕਸਿਨ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਥਾਇਰਾਇਡ ਨੋਡਿਊਲਜ਼: ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਥਾਇਰਾਇਡ ਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਗੰਢਾਂ ਅਤੇ ਨੋਡਿਊਲ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਾਰਮੋਨ ਦਾ ਵੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਆਇਓਡੀਨ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ: ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਜਾਂ ਦਵਾਈ ਰਾਹੀਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਆਇਓਡੀਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਥਾਇਰਾਇਡਾਇਟਿਸ: ਥਾਇਰਾਇਡ ਗਲੈਂਡ ਦੀ ਸੋਜ ਸੰਕਰਮਣ ਜਾਂ ਆਟੋਇਮਿਊਨ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਟੋਰ ਕੀਤੇ ਹਾਰਮੋਨ ਨੂੰ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਛੱਡਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਦਾ ਇਲਾਜ
ਇਲਾਜ ਦੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ ਹਾਈਪਰਥਾਈਰੋਡਿਜਮ:
- ਥਾਇਰਾਇਡ ਵਿਰੋਧੀ ਦਵਾਈਆਂ: ਮੈਥੀਮਾਜ਼ੋਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਪਾਈਲਥਿਓਰਾਸਿਲ (PTU) ਵਰਗੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਸਾਡੀ ਥਾਇਰਾਇਡ ਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਜਾਂ ਰੋਕ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਰੇਡੀਓਐਕਟਿਵ ਆਇਓਡੀਨ ਥੈਰੇਪੀ: ਇਸ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਥਾਇਰਾਇਡ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਆਇਓਡੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਵਾਧੂ ਹਾਰਮੋਨ ਬਣਾਉਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣ। ਲੋਕ ਇਸ ਆਇਓਡੀਨ ਨੂੰ ਗੋਲੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਿਰਫ ਥਾਇਰਾਇਡ ਗਲੈਂਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਬੀਟਾ ਬਲੌਕਰਜ਼: ਬੀਟਾ ਬਲੌਕਰ ਥਾਇਰਾਇਡ ਗਲੈਂਡ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਪਰ ਇਹ ਤੇਜ਼ ਧੜਕਣ ਅਤੇ ਕੰਬਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਡਾਕਟਰ ਹੋਰ ਇਲਾਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੀਟਾ ਬਲੌਕਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
- ਥਾਇਰਾਇਡ ਸਰਜਰੀ: ਜਦੋਂ ਮਰੀਜ਼ ਹੋਰ ਇਲਾਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਰਜਨ ਸਰਜਰੀ ਨਾਲ ਥਾਇਰਾਇਡ ਗਲੈਂਡ ਦਾ ਸਾਰਾ ਜਾਂ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਹਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਥਾਇਰਾਇਡ ਸਰਜਰੀ ਡਾਕਟਰ ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਹੋਣ ਲਈ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਰਿਪਲੇਸਮੈਂਟ ਥੈਰੇਪੀ ਲੈਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਕਰੋ
ਹਾਈਪੋਥਾਈਰਾਇਡ ਅਤੇ ਹਾਈਪਰਥਾਈਰਾਇਡ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਅੰਤਰ ਇਹ ਹੈ:
| ਫੀਚਰ | ਹਾਇਪਾਇਡਰਰਾਇਡਜ਼ਮ | ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ |
| ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ | ਇਹ ਘੱਟ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। | ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। |
| ਮੈਟਾਬਲੀਜ਼ਮ | ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ | ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ |
| ਵਜ਼ਨ ਬਦਲਾਅ | ਭਾਰ ਵਧਣਾ | ਭਾਰ ਘਟਾਉਣਾ |
| ਊਰਜਾ ਦੇ ਪੱਧਰ | ਥਕਾਵਟ | ਬੇਚੈਨੀ |
| ਤਾਪਮਾਨ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ | ਠੰਡ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ | ਗਰਮੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ |
| ਿਮਜਾਜ਼ | ਨਿਰਾਸ਼ | ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ |
| ਭੁੱਖ | ਭੁੱਖ ਵਿੱਚ ਕਮੀ | ਭੁੱਖ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ |
| ਆਮ ਕਾਰਨ | ਹਾਸ਼ੀਮੋਟੋ ਬੀਮਾਰੀ | ਕਬਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ |
| ਸਰੀਰਕ ਰਚਨਾ | ਚਿਹਰਾ ਸੁੱਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਖੁਸ਼ਕ ਚਮੜੀ | ਫੁੱਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਪਤਲੇ ਵਾਲ |
| ਦਿਲ ਧੜਕਣ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ | ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਧੜਕਣ | ਤੇਜ਼ ਧੜਕਣ |
ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਹੈ ਜਾਂ ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ?
ਇਹ ਥਾਇਰਾਇਡ ਵਿਕਾਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਉਲਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਸਾਡੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ, ਤੇਜ਼ ਧੜਕਣ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਸਾਡੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ, ਭਾਰ ਵਧਣ, ਖੁਸ਼ਕ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਠੰਡ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਹੋ ਸਕੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ। ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਥਾਇਰਾਇਡ ਖੂਨ ਦੇ ਟੈਸਟ ਜਿਵੇਂ ਕਿ TSH, T4 ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ T3 ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣਗੇ ਜੋ ਇਸ ਨਿਦਾਨ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
ਇਹ ਜਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਜੇਕਰ ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਜਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਅਨਿਯਮਿਤ ਮਾਹਵਾਰੀ, ਗਰਭਪਾਤ, ਓਵੂਲੇਸ਼ਨ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਹਾਰਮੋਨਲ ਅਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮਾਹਵਾਰੀ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਲਈ ਸਹੀ ਇਲਾਜ, ਨਿਯਮਤ ਥਾਇਰਾਇਡ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਮਿਲਣਾ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਜਾਂ ਹਾਈਪਰਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਦੇ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਗਰਦਨ ਵਿੱਚ ਥਾਇਰਾਇਡ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਤੇਜ਼ ਧੜਕਣ, ਥਕਾਵਟ, ਭਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ ਵਰਗੇ ਕੁਝ ਲੱਛਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਸਲ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਲਦੀ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਟਾ
ਥਾਇਰਾਇਡ ਵਿਕਾਰ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਹਾਈਪਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਹਨ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਹਾਈਪਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿਕਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਊਰਜਾ ਪੱਧਰ, ਉਪਜਾਊ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੇਕਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਜਾਂਚ ਕੀਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। TSH, T3 ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟੈਸਟਾਂ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਵਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਿਦਾਨ ਥਾਇਰਾਇਡ ਕਿਸਮ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਾਂਚਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ ਆਪਣੀ ਆਮ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬੇਦਾਅਵਾ: ਇਹ ਬਲੌਗ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੱਛਣ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।