Umdlavuza wendundu kwenzeka ekupheleni komzila wesisu, obizwa ngokuthi i-anus, lapho kudlula khona indle. Akulona uhlobo oluvamile lomdlavuza, futhi ukhula olwelweni lomgudu wangemuva. Ihlobene kakhulu nokutheleleka nge-HPV nezinye izici. Ukuqina kwayo kuncike endaweni yayo, ubukhulu, kanye nesiteji. Kutholakala ukuthi lolu hlobo lomdlavuza olungajwayelekile luthinta umuntu oyedwa kwabangama-500, futhi bafuna ukwelashwa okungcono kakhulu. Ngemuva kokuxilonga umdlavuza wendunu kanye nesiteji sawo kubalulekile ukukhetha indunu efanele nesebenzayo ukwelashwa komdlavuza izinketho.
Izigaba Zomdlavuza Wamasende
Kunezigaba ezahlukene zalo mdlavuza, ezibalwe ngezansi:
- Isiteji 0: Kuyisigaba se-precancerous esibonisa ukuba khona kwamaseli angavamile. Lawa maseli awasabalele kwezinye izicubu, kodwa angase abe umdlavuza esikhathini esizayo.
- Isiteji 1: Lezi zinhlobo zincane kakhulu futhi zihlala endaweni ethile lapho ziqala khona.
- Isigaba 2 & Isigaba 3: Ngalesi sigaba, umdlavuza uqala ukusabalala ezicutshini eziseduze.
- Isiteji 4: Kuyisigaba se-metastatic lapho sisakazeka ezindaweni eziningi zomzimba. Angelapheka kalula.
Izimpawu Zomdlavuza Wamandunu
Imvamisa ayinazo izimpawu, futhi uma inazo lezi zingahluka kumuntu nomuntu:
- Ukukhipha indunu
- Ubuhlungu eduze kwe-anus
- Ukopha kakhulu komgudu
- Ama-lymph nodes endaweni ye-anal avuvukala
- Ushintsho kumkhuba wamathumbu, njengokuvama nokuvumelana kwendle.
- Iqhubu lesisindo livela ekuvuleni kwendawo ye-anal.
- Ukuzizwa kudinga ukugeleza kaningi.
Izimbangela Zomdlavuza Wama-Anal
Isizathu esiqondile sokubangela umdlavuza wezindundu asikaziwa okwamanje. Nokho, kunezici ezithile eziyingozi ezingase ziholele kulolu hlobo lwenkinga yezokwelapha. Lezi zimi kanje:
- Ukutheleleka okubangelwa igciwane elibizwa ngokuthi i-human papillomavirus ngokuzibandakanya ocansini nabalingani abaningi.
- Abantu abangaphezu kweminyaka engama-60
- Isisindo somzimba esiqinile
- Zibandakanye ocansini lwangemuva
- Umuntu obhema ngokweqile angase abe nohlobo olunjalo lomdlavuza.
- Yiba nokunye izinhlobo zomdlavuza, like umdlavuza wesitho sangasese sowesifazane futhi umdlavuza wesibeletho.
Ukuxilongwa Komdlavuza Wokuthomba
Ngemva kokubona izimpawu zayo, udokotela wakho uzoqhuba ezinye izivivinyo zokuxilonga umdlavuza wezindundu. Kukhona ukuhlolwa kwe-endoscopic okwenziwa futhi kunikezwe ngezansi:
- I-Proctoscopy: Ithuluzi elincanyana elinokukhanya namalensi lisetshenziselwa ukubona ididi nerectum. Bese kusetshenziswa i-proctoscope, izicubu ziyasuswa njengesampula ukuhlola uphawu lomdlavuza.
- Ukuhlolwa kwe-Digital Rectal: Kuhlanganisa ukuhlolwa kwe-rectum ne-anus. Wenziwa udokotela ngokugcoba i-lubricant emunweni. Bese ifakwa ukuzwa noma yiziphi izigaxa.
- Isidumbu: Ukuhlola uphawu lomdlavuza, kukhishwa isicucu esincane. Bese ihlolwa udokotela wezifo ukuze abone noma yiluphi uphawu lomdlavuza.
- I-Anoscopy: Ukubona noma yikuphi ukungahambi kahle ku-anus, kufakwa ishubhu elifushane ukuze lihlolwe.
- I-Endorectal Ultrasound: I-probe ifakwa ngaphakathi kwe-anus ukuze ubone isithombe sesitho ngokusebenzisa i-ultrasound.
Uma kutholakala umdlavuza wendunu, kuba khona okunye ukuhlola ukuze kutholakale ukuthi yiziphi izitho zomzimba ezibhebhetheka.
- I-X-ray yesifuba
- Ukuskena i-CAT
- Ukuhlolwa kwe-pelvic
- I-MRI
- Iskena se-PET
Konke lokhu kuhlola kwenziwa ukuze kutholwe isigaba sesifo. Uma isakazekela kwezinye izingxenye zomzimba, bese ibizwa ngokuthi i-staging.
Izinketho Zokwelashwa Komdlavuza Wamandunu
Ithuba lokululama nokwelashwa lincike ezintweni ezihlukahlukene:
- Isigaba somdlavuza
- Indawo yesimila ku-anus
- Usulelekile nge-HIV
- Phinda ngemva kokwelashwa kokuqala
Izinhlobo Zokwelashwa
Kunezindlela ezahlukahlukene zokwelapha umdlavuza wezindundu, futhi lezi zibalulwe ngezansi:
Ukwelashwa ngamakhemikhali
Ukwelashwa ngamakhemikhali isetshenziselwa ukubulala nokumisa ukukhula kwamangqamuzana anomdlavuza. Izidakamizwa ze-Chemo zithathwa ngomlomo noma kungenzeka ngomjovo. Ngakho umuthi ungafinyelela kumangqamuzana anomdlavuza ngegazi.
immunotherapy
Amasosha omzimba aqinile abalulekile ukuze alwe nomdlavuza wendunu. Udokotela uzokweluleka ngemithi ye-immunotherapy. Bese kwenziwa ukuhlolwa kwe-biomarker ukubikezela impendulo yale mithi.
I-Radiation Therapy
Imisebe enamandla amakhulu isetshenziswa ukucekela phansi amangqamuzana omdlavuza ukuwavimba ukuthi angakhuli. Izinhlobo ezahlukene zemisebe zisetshenziselwa ukukhomba indawo yomzimba.
Ukuhlinzwa
Uma izindlela zokwelapha ezibalulwe ngenhla zingasebenzi ekwelapheni umdlavuza futhi uyabuya bese kuphakanyiswa ukuhlinzwa. Kwenziwa ngezindlela ezimbili:
- Uma umdlavuza ungandanga futhi umncane isimila siyakhishwa kanye nezicubu ezinempilo endunu. Kwenziwa ngenqubo yokukhishwa kabusha kwendawo.
- Kunenye inqubo yokuhlinzwa lapho kwenziwa khona ukusika okuncane esiswini. Khona-ke i-rectum, i-anus kanye ne-sigmoid colon iyasikwa futhi ngemva kwenqubo, ukuvulwa kwamathumbu kuyathungwa. Udoti womzimba uqoqwa esikhwameni esilahlwayo.
