Arun Alzheimer jẹ ipo ọpọlọ ti o fa idinku ilọsiwaju ninu iranti, ironu, ẹkọ, ati awọn ọgbọn iṣeto. Iru iru iyawere jẹ julọ ni ibigbogbo ni agbalagba agbalagba. Awọn eniyan le ni iriri awọn iṣoro sisọ, iranti awọn iṣẹlẹ aipẹ, tabi ṣiṣe awọn iṣẹ ṣiṣe ipilẹ bi arun na ṣe n pọ si awọn ami aisan rẹ. O le bajẹ dabaru pẹlu awọn iṣẹ ṣiṣe ojoojumọ, ṣiṣe ki o nira fun eniyan lati tọju ara wọn.
Ọrọ miiran ti alamọja ilera lo lati ṣe apejuwe eyi ni idinku ti oye. Sibẹsibẹ, awọn aami aisan wọnyi buru si pẹlu akoko. Arun yii so idinku ọpọlọ pọ, ifisilẹ amuaradagba ajeji, ati iku sẹẹli ọpọlọ. Ni gbogbogbo o kọlu awọn ti o ju ọdun 65. Bi awọn eniyan ti dagba, aye wọn lati dagbasoke Alṣheimer's dide. O ni ipa lori awọn abo mejeeji. Iyatọ jiini ibẹrẹ ti arun na ni a mọ si arun ibẹrẹ-kekere. O maa n dagba laarin awọn ọjọ ori ọgbọn si ọgọta. Ipo yii ko ni arowoto ti a mọ. Ṣugbọn itọju le ṣe iranlọwọ lati ṣakoso awọn aami aisan ati ilọsiwaju didara igbesi aye.
Awọn ipele ti Alzheimer
Arun yii wa nipasẹ awọn ipele, ọkọọkan wọn ni ipa ti o tobi julọ lori iranti ati awọn agbara oye pẹlu akoko.
1. Preclinical Ipele
- Botilẹjẹpe ko si awọn ami aisan eyikeyi ni ipele ibẹrẹ yii, ọpọlọ ti bẹrẹ lati yipada tẹlẹ. Awọn ọdun le kọja lakoko ipele yii ṣaaju itọkasi awọn ọran iranti.
2. Ìwọnba tabi Early Ipele
- Awọn eniyan le ni ipadanu iranti kekere. Ni ipele yii, wọn ni iṣoro wiwa awọn ọrọ ati Ijakadi pẹlu awọn iṣẹ ṣiṣe lojoojumọ bii siseto tabi iranti awọn orukọ. Wọn le tun ni anfani lati ṣiṣẹ lori ara wọn, ṣugbọn pẹlu diẹ ninu awọn iṣoro.
3. Dede tabi Aarin Ipele
- Awọn iṣoro pẹlu iranti ati ero buru si. Paapọ pẹlu nilo iranlọwọ diẹ sii pẹlu awọn iṣẹ ṣiṣe lojoojumọ, awọn eniyan le tiraka lati ṣe idanimọ awọn oju ti o faramọ. Ki o si di disoriented nipa akoko ati ipo. Awọn iyipada ninu iṣesi jẹ awọn ami deede.
4. Àìdá tabi Late Ipele
- Ni aaye yii, eniyan di igbẹkẹle patapata si awọn miiran fun itọju. Nigba miiran wọn tun padanu agbara wọn lati baraẹnisọrọ daradara. Wọn le ni awọn iṣoro bii gbigbe, nrin, tabi paapaa joko ni oke. Awọn eniyan ni gbogbogbo padanu agbara wọn lati mọ awọn ololufẹ nitori ipadanu iranti nla.
Awọn aami aisan Alzheimer
Awọn atẹle jẹ awọn ami aṣoju ti rudurudu ọpọlọ ti o ṣe ailagbara iranti ati awọn ọgbọn ironu:
1. Isonu iranti
- Nigbagbogbo o wa laarin awọn ami akọkọ ti o han gbangba ti iyawere. Bibẹrẹ pẹlu awọn ijiroro tabi awọn iṣẹlẹ aipẹ, o le ni ilọsiwaju siwaju si igbagbe awọn orukọ, awọn ọjọ, ati awọn ipo faramọ, laarin awọn alaye pataki miiran.
2. Iporuru ati disorientation
- Awọn eniyan kọọkan ti o ni arun yii le ni idamu ninu awọn eto ti wọn mọ. Ni ọpọlọpọ igba, eniyan gbagbe ibi tabi bi wọn ṣe wa. Ati pe wọn ni iṣoro ni idanimọ awọn nkan tiwọn.
3. Iṣoro pẹlu iṣoro-iṣoro ati iṣeto
- Awọn eniyan ti o ni ipo yii le tiraka lati ṣojumọ, ṣe idajọ, tabi tẹle awọn ilana eyikeyi. Wọn tun le ni iṣoro pẹlu awọn iṣẹ ṣiṣe ti o nilo eto.
4. Ede ati ibaraẹnisọrọ isoro
- Nigba miiran eniyan le kuna lati wa awọn ọrọ to tọ tabi loye awọn ibaraẹnisọrọ. Wọn tun le tun ara wọn ṣe tabi ni iṣoro ni oye awọn ede kikọ tabi ti a sọ.
5. Iyipada eniyan ati ihuwasi
- Wọn le ni awọn iyipada eniyan, awọn iyipada iṣesi, ati awọn iṣoro ihuwasi. Wọn le pada sẹhin, binu tabi aibalẹ, tabi ṣe afihan iwa-ipa dani tabi rudurudu.
6. Isonu ti ipilẹṣẹ ati iwuri
- Alaisan ti o ni itọju pẹlu aisan le padanu ifẹ si awọn iṣẹ aṣenọju, aini ireti lati bẹrẹ awọn iṣẹ-ṣiṣe titun, ati iranlọwọ lati ṣe awọn iṣẹ ojoojumọ.
Awọn idi ti Alzheimer
Ni isalẹ ni atokọ ti awọn idi pupọ ti arun yii:
- ori
- Awọn iyipada iṣọn
- Jiini
- Awọn ifosiwewe igbesi aye
- Onibaje arun
- Awọn ipalara ori
- Aini ti opolo iwuri
- Awọn neurotransmitters ti ko ni iwọntunwọnsi
Awọn okunfa Ewu ti Arun Alzheimer
Eyi ni ọpọlọpọ awọn ewu ti o ni nkan ṣe pẹlu rudurudu ọpọlọ ti ilọsiwaju.
- ori
- Itan ẹbi
- Idooti afefe
- Aisan isalẹ
- Awọn obinrin ni o ni itara ju awọn ọkunrin lọ
- Irẹwẹsi imo kekere
- Iwa ibajẹ
- Agbara oti ti o pọ
- Awọn ilana oorun ti ko dara
- Aini idaraya ati isanraju
- Ilọ ẹjẹ titẹ
Awọn ilolu ti o ni nkan ṣe pẹlu Alzheimer
Arun yii nlọ si awọn ipele ikẹhin rẹ, awọn iyipada ọpọlọ kan pẹlu awọn iṣẹ ṣiṣe ti ara pupọ. Eyi ni atokọ ti awọn ọran ti o wọpọ ti o sopọ pẹlu arun yii:
- Idinku imọ ti o buru si
- Awọn aami aiṣan ti ihuwasi ati ọpọlọ
- Aṣiṣe iṣẹ ṣiṣe
- Awọn iṣoro ni ibaraẹnisọrọ
- Igbẹkẹle ti o pọ si
- Ewu ti isubu ati ijamba
- Àìjẹunrekánú àti gbígbẹ
- àkóràn
Ilana Itọju ti Alzheimer
1. Awọn oogun
- Lati ṣe iranlọwọ lati mu awọn kemikali pọ si ni ọpọlọ ti o jẹ pataki fun iranti ati ero. Awọn dokita le fun awọn oogun, gẹgẹbi awọn anticholinesterases. Nipasẹ ilana ti awọn kemikali ọpọlọ, memantine, oogun miiran, le ṣe iranlọwọ pẹlu iwọntunwọnsi si awọn aami aiṣan.
2. Itọju ailera
- Awọn iṣẹ ṣiṣe ti o nfa ọpọlọ le ṣe iranlọwọ lati fa fifalẹ jijẹ ti awọn agbara ọpọlọ. CBT tun le ṣakoso lẹẹkọọkan awọn iyipada iṣesi.
3. Awọn ayipada igbesi aye
- Ounjẹ iwontunwonsi, adaṣe ibaramu, ati ibaraenisepo awujọ le ṣe iranlọwọ lati ṣetọju igbesi aye ilera. Gbogbo awọn iṣẹ wọnyi ṣe ilọsiwaju ilera ọpọlọ ati fa fifalẹ ilana ti ogbo.
4. Itoju atilẹyin
- Awọn alabojuto ọjọgbọn ati atilẹyin ẹbi ṣe pataki lati ṣe iranlọwọ fun awọn alaisan lati ṣetọju ominira wọn niwọn igba ti o ba ṣeeṣe. Iru itọju alamọja kan ti o le ṣe iranlọwọ fun awọn alaisan ni ṣiṣe awọn iṣẹ ojoojumọ jẹ itọju ailera iṣẹ.
