အမျိုးသမီးအခြေအနေ Ovary သားဥအိမ်ကင်ဆာလို့ ခေါ်တဲ့ ကင်ဆာဆဲလ်တွေ ကြီးထွားလာတာနဲ့အမျှ ဆိုးဆိုးရွားရွား ထိခိုက်စေတယ်။ ၎င်းသည် အမျိုးသမီး၏ မျိုးပွားမှုစနစ်ဖြစ်သည့် သားဥအိမ်အတွင်း စတင်ဖြစ်ပွားသည့် ကင်ဆာတစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်း၏လုပ်ငန်းမှာ လစဉ်ဥထုတ်လုပ်ရန်ဖြစ်သည်။ အမျိုးသမီး သားဥအိမ်ရှိ သားအိမ်ကင်ဆာသည် တင်ပါးဆုံတွင်းနှင့် ဝမ်းဗိုက်ဆီသို့ ပျံ့နှံ့သွားပြီး တိကျသော လက္ခဏာများ မပြမချင်း ရောဂါလက္ခဏာမပြဘဲ မကြာခဏ ဖြစ်တတ်သည်။ သားအိမ်ကင်ဆာ၏ အဖြစ်များသော လက္ခဏာများမှာ ဗိုက်အောင့်ခြင်း၊ အစာစားရန် ခက်ခဲခြင်းနှင့် မကြာခဏ ဆီးသွားခြင်းနှင့် ဆီးလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။
ဒီကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ အကြောင်းရင်းတွေကတော့ အသက်အရွယ်၊ မိသားစုရာဇဝင်၊ ဟော်မုန်းအစားထိုးကုထုံး မျိုးရိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုများ။ သို့သော် အမျိုးသမီးများသည် ကျန်းမာသောနေထိုင်မှုပုံစံကို ထိန်းသိမ်းထားကာ ပုံမှန်စစ်ဆေးရန် အချိန်ဇယားဆွဲခြင်းနှင့် မိသားစုရာဇဝင်ကို လေ့လာခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့၏အန္တရာယ်များကို လျှော့ချနိုင်သည်။ သားအိမ်ကင်ဆာကို စောစီးစွာသိရှိနိုင်ပြီး ရှင်သန်မှုနှုန်းကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် ၎င်းတို့သည် ၎င်း၏ရောဂါလက္ခဏာများကို ပိုမိုသိရှိနားလည်လာစေရန် လိုအပ်ပါသည်။ မျိုးဆက်ပွားကျန်းမာရေးအတွက် စိတ်ပူသော အမျိုးသမီးများသည် ကျွန်ုပ်တို့နှင့် တိုင်ပင်နိုင်ပါသည်။ သင်လုပ်ဆောင်ရမည့်အရာမှာ ရက်ချိန်းတစ်ခုစီစဉ်ထားပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏ကျွမ်းကျင်သောသားဖွားမီးယပ်ခွဲစိတ်ဆရာဝန်နှင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာကျွမ်းကျင်သူများက သင့်အား ဖြစ်နိုင်သမျှအကောင်းဆုံးကျန်းမာရေးအကြံဉာဏ်များပေးမည်ဖြစ်သည်။
သားဥအိမ်ကင်ဆာဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများ
သားအိမ်ကင်ဆာဖြစ်စေသည့် အကြောင်းရင်းအတိအကျကို မသိရသေးသော်လည်း ၎င်း၏ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည့်အချက်များစွာကို သိရှိထားကြောင်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာကျွမ်းကျင်သူများက ပြောသည်။
1. မျိုးရိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုများ- BRCA1 နှင့် BRCA2 မျိုးဗီဇများကဲ့သို့ မျိုးရိုးလိုက်သော ဗီဇများ ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ သားအိမ်ကင်ဆာ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ သိသိသာသာ တိုးလာပါသည်။ အမျိုးသမီးတစ်ဦးတွင် ရင်သား သို့မဟုတ် သားအိမ်ကင်ဆာဖြစ်ဖူးသော မိသားစုရာဇဝင်ရှိလျှင် ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုများသည်။
၁။ အသက် အသက် 50 နှစ်အထက် အမျိုးသမီးများသည် အထူးသဖြင့် သွေးဆုံးပြီးနောက် သားအိမ်ကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများသည်။ အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ အထူးသဖြင့် အသက် 60 နှင့် 70 နှစ်များတွင် အမျိုးသမီးများအတွက် အန္တရာယ်ရှိသည်။
3. မျိုးပွားမှုမှတ်တမ်း- သားဥအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ချေသည် ကိုယ်ဝန်မဆောင်ဖူးသော အမျိုးသမီးများ သို့မဟုတ် မျိုးမပွားမှုမကြုံဖူးသော အမျိုးသမီးများတွင် ပိုများနိုင်သည်။ ပဋိသန္ဓေတားဆေးကို အချိန်အကြာကြီး သောက်သုံးခြင်း သို့မဟုတ် တစ်ကြိမ်ထက်ပို၍ ကိုယ်ဝန်ရနိုင်ခြေကို လျှော့ချနိုင်သည်။
4. ဟော်မုန်းအစားထိုးကုထုံး (HRT): အထူးသဖြင့် ဟော်မုန်းအစားထိုးကုထုံးကို ရေရှည်အသုံးပြုခြင်းသည် အထူးသဖြင့် သွေးဆုံးပြီး အမျိုးသမီးများတွင် သားအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ချေကို မြင့်တက်စေသည် ။
5. မိသားစုရာဇဝင်နှင့် မျိုးရိုးဗီဇ- အူမကြီး ရင်သား သို့မဟုတ် သားအိမ်ကင်ဆာ မိသားစု ရာဇဝင်ရှိသော အမျိုးသမီးများအတွက် ဖြစ်နိုင်ချေ ပိုများသည်။ Lynch Syndrome ကဲ့သို့သော မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ရောဂါလက္ခဏာများကြောင့်လည်း သားအိမ်ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ချေ တိုးလာပါသည်။
6. Endometriosis- သားအိမ်အပြင်ဘက်တွင် ပေါက်နေသော တစ်ရှူးများနှင့် ဆင်တူသော endometriosis ရှိသော အမျိုးသမီးများသည် သားအိမ်ကင်ဆာ အထူးသဖြင့် endometrioid ကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများသည်။
ရောဂါလက္ခဏာများ
သားအိမ်ကင်ဆာ၏ အဖြစ်များသော လက္ခဏာများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။
- တင်ပါးဆုံ သို့မဟုတ် ဗိုက်နာခြင်း။
- မသက်မသာဖြစ်ပြီး အလွန်အကျွံ ဖောရောင်ခြင်း။
- အစာစားချင်စိတ်ဆုံးရှုံး
- ပုံမှန်မဟုတ်သောသွေးထွက်
- အင်္ဂါဇာတ်ဥတု
- ဝမ်းပျက်ခြင်း
- ဝမ်းချုပ်ခြင်း
- ဝမ်းဗိုက်တစ်ဝိုက် ရောင်ရမ်းခြင်း။
- မကြာခဏဆီးသွားခြင်း
သားဥအိမ်ကင်ဆာ အဆင့်များ
သားအိမ်ကင်ဆာကို အဆင့်လေးဆင့်ဖြင့် အမျိုးအစားခွဲထားပြီး အောက်တွင် အတိုချုံးဖော်ပြထားသည်။
ဇာတ်စင်ငါ: ဤအဆင့်တွင် အဆင့်ခွဲသုံးဆင့်ရှိသည်- Stage IA Stage IB နှင့် Stage IC ။ ဤတွင် သားဥအိမ် သို့မဟုတ် သားဥပြွန်တစ်ခုတည်းသာ ပထမအဆင့်တွင် ကင်ဆာဖြစ်ခဲ့သည်။ သားအိမ်ပြွန်အတွင်း သို့မဟုတ် သားဥအိမ်နှစ်ခုလုံးတွင် ကင်ဆာသည် အဆင့် IB တွင် ရှိနေသည်။ Stage IC သည် သားဥအိမ် သို့မဟုတ် သားဥပြွန်နှစ်ခုလုံးတွင် ပေါက်ပွားပြီး သားဥအိမ်အပြင်ဘက်တွင် ဖြစ်ပေါ်သည့် ကင်ဆာအတွက် ဝေါဟာရဖြစ်သည်။
ဇာတ်စင် II ကို: အဆင့် II တွင်ပါဝင်သည့် နောက်ထပ်အဆင့်များစွာရှိသည်။ Stage IIA တွင် ကင်ဆာသည် သားအိမ်နှင့် သားဥအိမ်တို့အထိ ရောက်သည်။ ကင်ဆာအဆင့် IIB သို့ရောက်သောအခါ ၎င်းသည် အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ အခြား တင်ပါးဆုံတွင်းဖွဲ့စည်းပုံများသို့ ပျံ့နှံ့သွားပါသည်။ .
ဇာတ်စင် III ကို: ဤအဆင့်တွင် အဆင့်သုံးဆင့်ရှိသည်။ ကင်ဆာအဆင့် IIIA တွင်ရှိနေသောအခါ ၎င်းသည် ဝမ်းဗိုက်သို့ အဏုကြည့်ခြင်း သို့မဟုတ် lymph node သို့ပျံ့နှံ့သွားပါသည်။ အကျိတ်သည် အရွယ်အစား 2 စင်တီမီတာအထိရှိပြီး ဒုတိယအဆင့် (Stage IIIB) တွင် သင့်တင်ပါးဆုံတွင်း သို့မဟုတ် သင့် lymph node များအတွင်း ပျံ့နှံ့သွားပါသည်။ အဆင့် IIIC တွင် ကင်ဆာသည် သင့်တင်ပါးဆုံတွင်း အပြင်ဘက်သို့ ပျံ့နှံ့သွားပြီး သင့် lymph node များအတွင်းတွင် ရှိနေနိုင်သော်လည်း နှစ်စင်တီမီတာထက် ပိုကြီးပါသည်။ ယခုအခါ သင့်သရက်ရွက်နှင့် အသည်းကဲ့သို့သော အခြားအင်္ဂါများကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။
ဇာတ်စင် IV: ၎င်းသည် ကင်ဆာ၏ အဆင့်အမြင့်ဆုံး အဆင့်ဖြစ်သည်။ ဤအချိန်တွင် ကင်ဆာသည် သရက်ရွက်နှင့် အသည်းကဲ့သို့သော အင်္ဂါများအတွင်းပိုင်းအထိ ပျံ့နှံ့သွားပါသည်။ Stage IVB တွင် ကင်ဆာသည် သင့်ရင်ဘတ် သို့မဟုတ် ပေါင်ခြံအထိ ပျံ့နှံ့သွားပြီး Stage IVA တွင် ၎င်းသည် အဆုတ်နှင့် အနီးတွင် ရှိနေနိုင်သည်။
ရောဂါရှာဖွေရေး
ကျွမ်းကျင်သူများသည် သားအိမ်ကင်ဆာကို နှစ်ပေါင်းများစွာ သုတေသနပြုနေသော်လည်း ယုံကြည်စိတ်ချရသော စစ်ဆေးမှုတစ်ခုကို မဖန်တီးနိုင်သေးပါ။ ထို့အတွက်ကြောင့် ရောဂါသည် ၎င်း၏အစောပိုင်းအဆင့်တွင် ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် မကြာခဏ ခက်ခဲသည်။ သင့်ဆရာဝန်သည် သားအိမ်ကင်ဆာကို သံသယရှိလျှင် သင်၏ရောဂါလက္ခဏာများကို မေးမြန်းစစ်ဆေးပါမည်။ ၎င်းတို့သည် ကြီးမားသော ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါများ သို့မဟုတ် ပုံမှန်မဟုတ်သော ကြီးထွားမှုများအတွက် လူနာအား စစ်ဆေးမည်ဖြစ်သည်။
1. ပုံရိပ်ဖော်စစ်ဆေးမှုများ
ဝန်ဆောင်မှုပေးသူများသည် အောက်ပါအပါအဝင် ပုံရိပ်စမ်းသပ်မှုများစွာကို အကြံပြုနိုင်သည်-
- တင်ပါးဆုံတွင်း အာထရာဆောင်း။
- MRI
- မှန် CT scan
- PET scan က
2. သားဥအိမ်ကင်ဆာအတွက် သွေးစစ်ခြင်း။
CA-125 သည် သွေးစစ်ဆေးမှုတွင် ရှာဖွေသည့် ဓာတုပစ္စည်းဖြစ်သည်။ မြင့်မားသောသွေး CA-125 ပမာဏသည်ကင်ဆာကိုညွှန်ပြနိုင်သည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ CA-125 ပမာဏသည် ကင်ဆာမဟုတ်သော အခြေအနေများစွာတွင် မြင့်မားနိုင်ပြီး ကင်ဆာဖြစ်ပွားမှုတွင်ပင် ပုံမှန်ရှိနေနိုင်သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် သားအိမ်ကင်ဆာကို ရှာဖွေတွေ့ရှိသောအခါ ဆေးပညာရှင်များသည် သွေးစစ်ဆေးမှုများကို အခြားလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့် ပေါင်းစပ်လုပ်ဆောင်ကြသည်။
3. ခွဲစိတ်မှု အကဲဖြတ်ခြင်း။
ခွဲစိတ်ကုသနေစဉ်တွင် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များသည် သားအိမ်ကင်ဆာကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်နိုင်ပါသည်။ ပုံမှန်မဟုတ်သော ကြီးထွားမှုကို ဖယ်ရှားရန်အတွက် တူညီသောနည်းလမ်းကို အများအားဖြင့် အသုံးပြုသည်။
4. Laparoscopy စစ်ဆေးခြင်း
laparoscope သည် သေးငယ်သော ဝမ်းဗိုက်ခွဲစိတ်မှုမှတစ်ဆင့် အလင်းပြန်ခွဲစိတ်မှုအတွင်း ထည့်သွင်းထားသော ပါးလွှာသောကင်မရာဖြစ်သည်။ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်သည် ကင်ဆာကို အကဲဖြတ်နိုင်ပြီး အဆင့်အလိုက် အသားစယူစစ်ဆေးခြင်းနှင့် အချို့သောကိစ္စများတွင် လမ်းညွှန်ချက်တစ်ခုအနေနှင့် ကိရိယာများကိုင်ဆောင်ရန် အပို ports များအဖြစ် သားအိမ်အကျိတ်များကို အသုံးပြု၍ သားအိမ်အကျိတ်များကို ဖယ်ရှားနိုင်ပါသည်။
သားအိမ်ကင်ဆာ ကုသနည်းများ
သားအိမ်ကင်ဆာကို ကုသရန် ကုသမှုနည်းလမ်းများသည် ၎င်း၏ အမျိုးအစား၊ အဆင့်နှင့် လူနာ၏ အလုံးစုံ အခြေအနေပေါ် မူတည်သော်လည်း၊ နာမကျန်းမှု စံကုသနည်းများမှာ-
- ခွဲစိတ်: လူနာတစ်ဦးသည် သားအိမ်ကင်ဆာဖြစ်ကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိသောအခါ စောစောစီးစီး အကြံပြုထားသော ကုသမှုမှာ ခွဲစိတ်မှုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အခြေအနေကို ကုသရန် ပထမတန်း ကုသမှုဖြစ်သည်။ ခွဲစိတ်ကုသနေစဉ်အတွင်း ကင်ဆာအထူးကုဆရာဝန်၏ အဓိကတာဝန်မှာ ကင်ဆာဆဲလ်များဒဏ်ခံရသော ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ တစ်ရှူးများနှင့်အတူ အကျိတ်ကို လျှော့ချရန်ဖြစ်သည်။ သားအိမ်ခွဲစိတ်ခြင်းနှင့် သားအိမ်ပြွန်နှင့် သားဥအိမ်များကို ဖယ်ရှားခြင်းတို့ကို ကင်ဆာ၏အဆင့်မြင့်အဆင့်တွင် မကြာခဏ အကြံပြုထားသည်။
- ဆေးသွင်းကုသခြင်း: ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ဓာတုကုထုံးကို ခွဲစိတ်ပြီးနောက် ကျန်ရှိနေသည့် ကင်ဆာဆဲလ်များကို ဖယ်ရှားပစ်ရန် များသောအားဖြင့် လုပ်ဆောင်လေ့ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ကင်ဆာ၏လက္ခဏာဖြစ်သော ဆဲလ်များကို လျင်မြန်စွာခွဲထုတ်ပစ်သည့် ဆေးဝါးများကိုလည်း ဤလုပ်ငန်းစဉ်တွင် အသုံးပြုပါသည်။
- ပစ်မှတ်ထားကုထုံး- Bevacizumab (Avastin) ကဲ့သို့သော ပစ်မှတ်ထားသော ကုသမှုများကို ကင်ဆာဆဲလ်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် အထောက်အကူဖြစ်စေသော မော်လီကျူးများကို ပစ်မှတ်ထားရန် ပြုလုပ်ထားသည်။ ယေဘူယျအားဖြင့်ပြောရလျှင် ဤကုထုံးများသည် သမားရိုးကျ ဓာတုကုထုံးများထက် ဆိုးကျိုးနည်းပါးသည်။
- Immunotherapy: ကင်ဆာရောဂါကို တိုက်ဖျက်ရန်အတွက် ဤအဆင့်မြင့်ကုသမှုသည် ကင်ဆာကို တိုက်ဖျက်ရန် ခန္ဓာကိုယ်၏ ခုခံအားစနစ်ကို အားကောင်းစေသည်။ အချို့သော သားအိမ်ကင်ဆာဖြစ်ပွားမှုများ၊ အထူးသဖြင့် BRCA ဗီဇပြောင်းလဲမှုကဲ့သို့သော မျိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုရှိသူများသည် pembrolizumab (Keytruda) ကဲ့သို့သော ဆေးဝါးများကို ကောင်းမွန်စွာတုံ့ပြန်ရန် သရုပ်ပြထားသည်။
- ဟော်မုန်းကုထုံး ဟော်မုန်းကုထုံးကို အချို့သော သားအိမ်ကင်ဆာ အမျိုးအစားများတွင် ဟော်မုန်းများ ကြီးထွားကြီးထွားရန် အထူးသဖြင့် အီစထရိုဂျင် အထိမခံနိုင်သော အမျိုးအစားများကို ရပ်တန့်ရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။
- ဓါတ်ရောင်ခြည်ကုထုံး: ဓာတ်ရောင်ခြည်ကုထုံးကို သားအိမ်ကင်ဆာအတွက် မကြာခဏ အသုံးမပြုသော်လည်း အချို့သောအခြေအနေများတွင် အကျိတ်အရွယ်အစားကို လျှော့ချရန် သို့မဟုတ် အဆင့်မီကင်ဆာရောဂါလက္ခဏာများကို သက်သာစေရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။
