थायरॉईड ग्रंथीचा काही भाग काढून टाकण्यासाठी थायरॉईड शस्त्रक्रिया केली जाते. थायरॉईड ग्रंथी ही मानेच्या भागात असलेली एक लहान, फुलपाखराच्या आकाराची रचना आहे. मानवी शरीराला या अवयवाची आवश्यकता असते कारण तो शरीराचे तापमान, चयापचय प्रक्रिया नियंत्रित करतो आणि हार्मोन्स तयार करतो. जेव्हा रुग्णाला थायरॉईडच्या गंभीर समस्या जाणवतात, तेव्हा शल्यचिकित्सक या शस्त्रक्रियेची शिफारस करतात. थायरॉईड कर्करोग, हायपरथायरॉडीझमआणि थायरॉईड नोड्यूल्स. जेव्हा औषधे आणि आयोडीन थेरपी यांसारखे इतर सर्व उपचार पर्याय अयशस्वी ठरतात, तेव्हा ही शस्त्रक्रिया केली जाते.

थायरॉईड शस्त्रक्रियेचे प्रकार

थायरॉईड शस्त्रक्रियेचा प्रकार रुग्णाची आरोग्य स्थिती आणि थायरॉईड ग्रंथीचा आकार यांसारख्या विविध घटकांवर अवलंबून असतो.

थायरॉइडेक्टॉमी: थायरॉईडेक्टॉमी थायरॉईड ग्रंथी काढून टाकण्याची ही एक सामान्य वैद्यकीय प्रक्रिया आहे. आजारानुसार, संपूर्ण ग्रंथी, ग्रंथीचा काही भाग किंवा एक लोब काढला जातो. या शस्त्रक्रियेला २-३ तास लागतात, जे केसच्या गुंतागुंतीवर अवलंबून असते.
लोबेक्टॉमी: ही वैद्यकीय प्रक्रिया थायरॉईड ग्रंथीची एक बाजू काढून टाकण्यासाठी वापरली जाते. जेव्हा थायरॉईडच्या एका लोबमध्ये गाठ आढळते, तेव्हा डॉक्टर लोबेक्टॉमीची शिफारस करतात.
एकूण थायरॉइडेक्टॉमी: संपूर्ण थायरॉइडेक्टॉमी ही एक शस्त्रक्रिया आहे ज्यामध्ये संपूर्ण थायरॉईड ग्रंथी काढून टाकली जाते. डॉक्टर खालील परिस्थितीत या शस्त्रक्रियेची शिफारस करतात:
- थायरॉईड कर्करोग
- मोठे बहुगाठी गलगंड
- हायपरथायरॉडीझम

टीप: संपूर्ण थायरॉइडेक्टॉमीमुळे हार्मोनवर परिणाम होतो; सामान्य चयापचय राखण्यासाठी रुग्णाला हार्मोन रिप्लेसमेंट औषधे किंवा उपचार घ्यावे लागतात.

थायरॉईड शस्त्रक्रियेची गरज कोणाला असते?

ज्या रुग्णांची थायरॉईडची स्थिती गंभीर असून औषधोपचार किंवा शस्त्रक्रिया-विरहित उपचारांनी बरी होऊ शकत नाही, त्यांच्यासाठी ही शस्त्रक्रिया सुचवली जाते. डॉक्टर खालील परिस्थितींमध्ये या उपचाराची शिफारस करू शकतात:

थायरॉईड कर्करोग
मोठ्या थायरॉईड गाठी
हायपरथायरॉडीझम
श्वास घेण्यास किंवा गिळण्यास त्रास होणे (गलगंडाची लक्षणे)

शस्त्रक्रियेचा निर्णय अल्ट्रासाऊंड, बायोप्सीचे निकाल, हार्मोनची पातळी यांसारख्या निदान चाचण्या आणि रुग्णाच्या एकंदर आरोग्याच्या स्थितीवर आधारित असतो.

थायरॉईड शस्त्रक्रियेची लक्षणे

थायरॉईड उपचारांची आवश्यकता भासू शकणाऱ्या सामान्य लक्षणांमध्ये खालील गोष्टींचा समावेश आहे:

तुम्हाला मानेमध्ये गाठ किंवा सूज जाणवू शकते.
एका व्यक्तीला श्वास घेण्यास आणि गिळण्यास त्रास होतो.
तुम्हाला हृदयाचे ठोके अनियमित होणे आणि वजन कमी होण्याच्या समस्यांना सामोरे जावे लागू शकते.
रुग्णाला जास्त घाम येणे आणि चिंता जाणवू शकते.
आवाजात बदल, थकवा आणि स्नायूंची कमजोरी यांसारखी इतर लक्षणे

शस्त्रक्रियेची आवश्यकता असलेल्या थायरॉईड विकारांची कारणे

थायरॉईड कर्करोग: थायरॉईडचा कर्करोग हे या शस्त्रक्रियेच्या सामान्य कारणांपैकी एक आहे. थायरॉईड ग्रंथीमध्ये कर्करोगाची वाढ झाल्यामुळे हे घडते.
मोठा गलगंड: त्यामुळे श्वास घेण्यास किंवा गिळण्यास त्रास होऊ शकतो आणि वाढलेल्या थायरॉईड ग्रंथीमुळे जवळच्या अवयवांवर दाब येऊ शकतो.
थायरॉईड नोड्यूल: कधीकधी, मोठ्या थायरॉईड गाठी हे कारण असू शकते कर्करोग.
हायपरथायरॉईडीझम (ओव्हरएक्टिव्ह थायरॉईड): हायपरथायरॉईडीझम ही थायरॉईड ग्रंथीची अतिसक्रियता असून, ती संप्रेरकांच्या (हार्मोन्सच्या) अतिरिक्त उत्पादनामुळे उद्भवते.

थायरॉईड शस्त्रक्रिया प्रक्रिया

ही एक वैद्यकीय प्रक्रिया आहे जी ईएनटी तज्ञांद्वारे भूल देऊन केली जाते.

शस्त्रक्रिया करण्यापूर्वी

शस्त्रक्रियेपूर्वी, डॉक्टर शारीरिक तपासणी, रक्त तपासणी, थायरॉईड कार्याची तपासणी आणि सीटी-स्कॅन यांसारख्या काही निदान चाचण्या करतात. या चाचण्यांमधून रुग्णाची आरोग्य स्थिती निश्चित केली जाते. डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार, रुग्णाने शस्त्रक्रियेच्या ६-८ तास आधी काहीही खाऊ किंवा पिऊ नये.

शस्त्रक्रिया दरम्यान

या शस्त्रक्रियेदरम्यान रुग्णाला संपूर्ण भूल दिली जाते. त्यानंतर, सर्जन मानेच्या खालच्या भागात एक लहान छेद घेतात. मग, डॉक्टर रुग्णाच्या आरोग्य स्थितीनुसार शस्त्रक्रिया करतात. आवश्यक थायरॉईड ऊतक काढून टाकल्यानंतर, तो छेद टाके घालून बंद केला जातो.

शस्त्रक्रियेनंतर

शस्त्रक्रियेनंतर, रुग्णाने डॉक्टरांच्या निर्देशानुसार रुग्णालयात राहावे. साधारणपणे, रुग्ण १-२ दिवस रुग्णालयात राहतात आणि काही आठवड्यांत त्यांच्या नेहमीच्या कामाला परत जातात. नियमित तपासणी आणि जखम व्यवस्थित बरी होण्यासाठी रुग्णाला दवाखान्यात किंवा रुग्णालयात जावे लागते. कोणत्याही शस्त्रक्रियेमध्ये काही गुंतागुंत आणि दुष्परिणाम होऊ शकतात, जसे की आवाजात बदल, सूज, संसर्ग किंवा रक्तस्त्राव. त्यामुळे घाबरू नका, बहुतेक दुष्परिणाम तात्पुरते असतात आणि योग्य औषधोपचाराने ते बरे होतात.

आंतरराष्ट्रीय रुग्ण थायरॉईड शस्त्रक्रियेसाठी भारताची निवड का करतात?

अत्यंत अनुभवी सर्जन: भारतात अंतःस्रावी शस्त्रक्रियेचा अनुभव असलेले सर्वोत्तम कान-नाक-घसा तज्ञ आहेत.
परवडणारी किंमत: पाश्चात्य किंवा इतर देशांच्या तुलनेत भारतात थायरॉईड शस्त्रक्रियेचा खर्च खूप कमी आहे.
कमी प्रतीक्षा वेळ: भारतात सर्वोत्तम वैद्यकीय पर्यटन कंपन्यांपैकी एक आहे, जी जास्त प्रतीक्षा न करता तुमच्या शस्त्रक्रियेचे वेळापत्रक ठरवते.
यशाचा दर: भारतीय रुग्णालयांमध्ये थायरॉईड उपचारांचा यश दर उच्च आहे (हे शस्त्रक्रियेच्या प्रकारावर किंवा केसवर अवलंबून असते).
आधुनिक तंत्रज्ञान: स्पर्धात्मक दरात मिळणाऱ्या तज्ञ उपचारांमुळे दरवर्षी हजारो आंतरराष्ट्रीय रुग्ण थायरॉईड शस्त्रक्रियेसाठी भारतात येतात.