योनी कर्करोगाचा उपचार

हा एक प्रकारचा कर्करोग आहे जो महिलांच्या प्रजनन अवयवांवर परिणाम करतो, ज्यामध्ये योनी किंवा योनीच्या अस्तरामध्ये पेशींची वाढ होऊ लागते. प्रामुख्याने, कर्करोगाच्या पेशी शरीराबाहेरून आपला प्रवास सुरू करतात आणि हळूहळू योनीमध्ये पसरतात. योनीच्या कर्करोगाची संभाव्य लक्षणे म्हणजे ओटीपोटात वेदना, लघवीतून रक्तस्त्राव आणि योनीमध्ये गाठ असणे. धूम्रपान, संसर्ग, एचपीव्ही (HPV) आणि कर्करोगाचा पूर्वीचा इतिहास हे यासाठी धोक्याचे घटक असू शकतात. योनीच्या कर्करोगावरील उपचाराचा योग्य पर्याय कर्करोगाच्या टप्प्यावर अवलंबून असतो.

हा दुर्मिळ स्त्रीरोगविषयक कर्करोग, सुरुवातीच्या टप्प्यात ओळखल्यास, बरा करणे सोपे आहे. वैद्यकीय संशोधनातील जलद प्रगतीमुळे, महिला रुग्णांना योनीच्या कर्करोगावरील योग्य उपचारांमुळे निश्चितपणे समाधान आणि आशेचा किरण मिळेल.

योनिमार्गाच्या कर्करोगाचे प्रकार

• स्क्वॅमस सेल कार्सिनोमा: हा योनीच्या कर्करोगाचा सर्वात सामान्य प्रकार आहे. तो योनीच्या पृष्ठभागावर असलेल्या पेशींच्या पातळ थरात उद्भवतो.
• अ‍ॅडेनोकार्सीनोमा: योनीच्या उपकला पेशींमध्ये हा कर्करोग प्रामुख्याने आढळतो आणि १०% महिलांना याचा संसर्ग होतो. पन्नास वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाच्या महिलांना या कर्करोगाचा धोका अधिक असतो.
• मेलेनोमा: हा घातक ट्यूमर मेलॅनोसाइट्सपासून सुरू होतो, ज्या पेशी योनीच्या रंगासाठी जबाबदार असतात. जरी हा एक अत्यंत दुर्मिळ कर्करोग असला तरी, जेव्हा तो गर्भाशयाच्या मुखात विकसित होतो, तेव्हा तो खूप आक्रमक स्वरूपाचा बनतो.
• सारकोमा: हा कर्करोग योनीच्या भिंतींमधील संयोजी ऊतींमध्ये किंवा स्नायू पेशींमध्ये वाढतो. हा कर्करोगाचा प्रकार अत्यंत दुर्मिळ देखील आहे.

योनिमार्गाच्या कर्करोगाची कारणे

योनीच्या कर्करोगाची नेमकी कारणे निश्चित करणे कठीण आहे, परंतु अनेक धोक्याचे घटक त्याच्या वाढीस कारणीभूत ठरतात, जसे की:

• वय: सहसा ५० वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाच्या महिलांमध्ये आढळून येते. 
• धूम्रपान तंबाखूचे सेवन केल्याने आणि विशेषतः ज्या महिलांना धूम्रपानाची सवय आहे, त्यांना हा कर्करोग होण्याचा धोका असतो. डीएनएच्या रचनेवर परिणाम होतो, ज्यामुळे कर्करोगाच्या पेशी वाढू शकतात.
• इतिहास: ज्या महिलांना गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग होऊन गेला आहे किंवा ज्यांना कर्करोगपूर्व स्थितीची लक्षणे आहेत, त्यांना हा कर्करोग होण्याचा धोका जास्त असतो.
• ह्यूमन पॅपिलोमाव्हायरस (एचपीव्ही)एचपीव्ही संसर्ग हा गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाला आमंत्रण देणारा एक प्रारंभिक टप्पा आहे; हा विषाणू प्रामुख्याने लैंगिक संबंधातून पसरतो.

योनीमार्गाच्या कर्करोगाची लक्षणे

काही चिन्हे आणि सामान्य लक्षणे खाली दिली आहेत:

• योनीतून रक्तस्त्राव: योनीतून होणारा अस्पष्ट रक्तस्त्राव, जसे की मासिक पाळीच्या दरम्यान, रजोनिवृत्तीनंतर आणि लैंगिक संबंधानंतर होणारा रक्तस्त्राव.
• योनीतून स्त्राव: गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग झालेल्या महिलांमध्ये योनीतून अत्यंत जास्त प्रमाणात स्राव होतो, जो द्रव, रक्तयुक्त किंवा दुर्गंधीयुक्त असू शकतो.
  • क्वचित प्रसंगी, गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगामुळे गर्भाशयाच्या मुखात एक गाठ तयार होते, जी ओटीपोटाची तपासणी करताना लक्षात येऊ शकते.
  • लघवी करताना वेदना जाणवते किंवा लघवी करण्याची इच्छा वारंवार वाढते.
  • गर्भाशयाच्या मुखाचा कर्करोग प्रगत अवस्थेत असलेल्या महिलांना गुदद्वारात व्रण आढळून येऊ शकतो, ज्यामुळे मळमळ किंवा काळ्या रंगाची शौच होऊ शकते.

योनिमार्गाच्या कर्करोगाचे निदान आणि चाचण्या 

• बायोप्सीः कर्करोगाच्या पेशींची उपस्थिती शोधण्यासाठी योनीमधून एक लहान ऊतक नमुना वेगळा करून प्रयोगशाळेत त्याचे विश्लेषण केले जाते.
• पेल्विक परीक्षा: योनी, गर्भाशय आणि लगतच्या ऊतींमध्ये कर्करोगाच्या पेशींची वाढ झाली आहे का, याची तपासणी केली जाते.
• पॅप स्मीअर: ट्यूमरच्या पेशी शोधण्यास मदत करणारी एक चाचणी.
• इमेजिंग चाचण्याः शरीराच्या आतील भागांचे विश्लेषण करण्यासाठी किरणोत्सर्गासारख्या ऊर्जेचा वापर केला जातो. यामुळे निदान करणे, देखरेख ठेवणे आणि उपचारांचे प्रभावीपणे नियोजन करणे शक्य होते. मॅग्नेटिक रेझोनन्स इमेजिंग (एमआरआय), कॉम्प्युटेड टोमोग्राफी (सीटी), एंडोस्कोपी आणि अल्ट्रासाऊंड यांसारख्या चाचण्या सामान्यतः वापरल्या जातात.

योनिमार्गाच्या कर्करोगावरील उपचारांचे पर्याय

तुमचे डॉक्टर योनीच्या कर्करोगाच्या उपचारासाठी खालीलपैकी कोणताही एक उपचार सुचवू शकतात:

• शस्त्रक्रिया: शस्त्रक्रिया करताना ट्यूमरचे स्थान, कर्करोगाची अवस्था आणि त्याचा विस्तार या गोष्टी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. शस्त्रक्रियेमध्ये पेल्विक एक्सेंटरेशन, लिम्फ नोड डिसेक्शन किंवा घातक ऊती काढून टाकणे (व्हॅजिनेक्टॉमी) यांचा समावेश असू शकतो.
• विकिरण: ट्यूमरच्या पेशी नष्ट करण्यासाठी लक्ष्यस्थानी किरणोत्सर्गाचे तीव्र झोत वापरले जातात. बाह्यतः उपचार करताना, कर्करोगाच्या पेशी मारण्यासाठी लक्ष्यावर किरणोत्सर्गाचे उच्च झोत निर्देशित केले जातात. अंतर्गत किरणोत्सर्गामध्ये, कॅथेटरसारखी विशेष उपकरणे, ज्यात किरणोत्सर्गी पदार्थ असतो, योनीमध्ये घातली जातात.
• केमोथेरपीः कर्करोगाच्या पेशी नष्ट करण्यासाठी किंवा त्यांचा पुढील प्रसार थांबवण्यासाठी येथे प्रभावी आणि शक्तिशाली औषधे वापरली जातात. याचा वापर शस्त्रक्रियेपूर्वी गाठीचा आकार कमी करण्यासाठी, शस्त्रक्रियेनंतर कर्करोगाच्या पेशी नष्ट करण्यासाठी किंवा डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार केला जाऊ शकतो.
• लक्ष्यित थेरपी: येथे, कर्करोगास कारणीभूत असलेल्या विशिष्ट पेशींना लक्ष्य केले जाते आणि त्यांची वाढ व प्रसार रोखला जातो.