थायरॉईड कर्करोग हा एक अत्यंत दुर्मिळ प्रकारचा कर्करोग आहे. जेव्हा थायरॉईड ग्रंथीमध्ये अनेक पेशींची वाढ होते आणि त्यांना कर्करोग होण्याचा धोका असतो, तेव्हा या बदलाला थायरॉईड कर्करोग म्हणतात. मानेच्या श्वासनलिकेभोवती असलेल्या थायरॉईड ग्रंथीमध्ये पेशींची वाढ सुरू होते. ही ग्रंथी असे हार्मोन्स स्रवते जे चयापचय आणि शरीराची कार्ये, जसे की वाढ, शरीराचे तापमान, रक्तदाब इत्यादींचे नियमन करण्यास मदत करतात. संशोधनानुसार, असे दिसून आले आहे की जगभरात ५ लाखांहून अधिक लोक या आजाराने ग्रस्त आहेत. पुरुष रुग्णांपेक्षा महिला रुग्णांची संख्या जास्त आहे. अशा जीवघेण्या आजाराचे निदान झाल्यावर, रुग्ण थायरॉईड कर्करोगावर उपचार करण्यासाठी सर्वोत्तम वैद्यकीय पर्यायांचा शोध घेतात. प्रगत वैद्यकीय सुविधांमुळे अशा प्रकारच्या कर्करोगावर उपचार करणे शक्य आहे आणि थायरॉईड कर्करोगाच्या उपचाराचे सर्व सर्वोत्तम पर्याय खाली स्पष्ट केले जातील.

थायरॉईड कर्करोगाचे प्रकार

त्या कर्करोगाच्या पेशींच्या उगमाच्या आधारावर त्याचे चार प्रकारांमध्ये विभाजन केले जाते, आणि ते खालीलप्रमाणे आहेत:

पॅपिलरी कर्करोग: हा एक सामान्य प्रकार असून त्याचा परिणाम मानेतील लसिका ग्रंथींवर होतो. या प्रकारच्या कर्करोगावर उपचाराने मात करता येते.
फॉलिक्युलर कॅन्सर: यामध्ये कर्करोग हाडांच्या आणि फुफ्फुसांसारख्या अवयवांच्या इतर भागांमध्ये पसरतो. हा मेटास्टॅटिक कर्करोग असतो, त्यामुळे त्यावर उपचार करणे इतके सोपे नसते.
मेड्युलरी कॅन्सर: जनुकात किंवा डीएनए क्रमात झालेला बदल आणि कुटुंबात त्याच आजाराचा इतिहास असणे, ही याची कारणे असू शकतात. कर्करोगाचा प्रकार.
अ‍ॅनाप्लास्टिक कर्करोग: यावर उपचार करणे कठीण आहे, कारण ते शरीराच्या इतर भागांमध्ये अधिक वेगाने पसरते.

थायरॉईड कर्करोगाची लक्षणे आणि चिन्हे

थायरॉईड कर्करोगाची काही दृश्य लक्षणे आहेत जी मानेच्या मुळाशी वेदनारहित गाठींच्या स्वरूपात दिसू शकतात. तथापि, थायरॉईड कर्करोगाची ही सुरुवातीची चिन्हे दिसू शकतात, जी खालीलप्रमाणे आहेत:

निगल मध्ये अडचण
घसा खवखवणे
गाठीमुळे मान सुजली
कान दुखणे
घशात खरखर झाल्यामुळे आवाजात होणारे बदल (घसा बसणे)
भूक कमी
थकवा जाणवणे
श्वास घेण्यासंबंधी समस्या
तीव्र खोकला

थायरॉईड कर्करोगाची कारणे

थायरॉईड कर्करोगाचे नेमके कारण अद्याप पूर्णपणे ज्ञात नाही, तथापि, खाली काही घटक दिले आहेत जे त्यास कारणीभूत ठरू शकतात.

आयोडिनची कमतरता
लिंग घटकानुसार, पुरुषांपेक्षा स्त्रिया अधिक प्रवण असतात.
रेडिएशन एक्सपोजर
जादा वजन
२५ ते ६५ वयोगटातील लोकांना हा आजार होण्याची शक्यता जास्त असते.
थायरॉईड संबंधित आजारांचा कौटुंबिक इतिहास
जनुकीय उत्परिवर्तनामुळे निरोगी जनुकांमध्ये बदल होऊ शकतो.

थायरॉईड कर्करोगाच्या उपचाराच्या प्रक्रिया

थायरॉईड कर्करोगाचे उपचार सुरू करण्यापूर्वी काही नियमावलींचे पालन करणे आवश्यक आहे. त्या खालीलप्रमाणे आहेत:

निदान आणि चाचण्या

उपचार सुरू करण्यापूर्वी आजाराचे निदान होणे आवश्यक आहे, त्यामुळे डॉक्टर खालील चाचण्या करू शकतात:

पीईटी आणि सीटी स्कॅन सारख्या इमेजिंग चाचण्या
रक्त तपासणी
बायोप्सी
शारीरिक चाचणी
एमआरआय
घशाची एंडोस्कोपी
थायरॉईड कार्य चाचणी किंवा रेडिओअॅक्टिव्ह आयोडीन ग्रहण
अल्ट्रासाऊंड

वक्तव्य

त्याची अवस्था तो किती वेगाने पसरत आहे आणि त्याचा आकार किती आहे हे दर्शवते. थायरॉईड कर्करोगाची अवस्था वर्णन करण्यासाठी टीएनएम प्रणालीचा वापर केला जातो.

टी (ट्यूमर): हे ट्यूमरचा आकार आणि नेमके स्थान दर्शवते.
N (नोड्स): या कर्करोगामुळे लिम्फ नोड्स प्रभावित झाले आहेत की नाही हे यावरून कळते.
M (मेटास्टॅसिस): ही एक मेटास्टॅटिक अवस्था आहे ज्यामध्ये कर्करोग शरीराच्या इतर भागांमध्ये पसरतो.

थायरॉईड कर्करोगावरील उपचारांचे पर्याय

कर्करोगाच्या प्रकारानुसार आणि अवस्थेनुसार उपचार सुरू केले जाऊ शकतात. आरोग्य व्यावसायिक थायरॉईड कर्करोगाशी लढण्यासाठी एक प्रभावी उपचार योजना देतील. थायरॉईड ट्यूमरच्या उपचाराचे काही पर्याय खालीलप्रमाणे आहेत:

शस्त्रक्रिया: थायरॉईड ग्रंथीचा एक भाग (लोब) काढून टाकण्याच्या पहिल्या उपचाराला लोबेक्टॉमी म्हणतात आणि संपूर्ण थायरॉईड ग्रंथी काढून टाकण्याच्या प्रक्रियेला थायरॉइडेक्टॉमी म्हणतात. ही शस्त्रक्रिया ग्रंथीचा आकार आणि त्यामध्ये आढळलेल्या असामान्य पेशींच्या आधारावर केली जाते.
केमोथेरपीः कर्करोग पसरवणाऱ्या पेशींना थांबवण्यासाठी आणि मारण्यासाठी काही औषधे वापरली जातात. ती तोंडावाटे किंवा शिरेद्वारे घेतली जाऊ शकतात. ही रसायने कर्करोग निर्माण करणाऱ्या पेशींच्या विशिष्ट भागावर परिणाम करतात.
थायरॉईड हार्मोन थेरपी: यामुळे थायरॉईड कर्करोगाचा धोका वाढवू शकणारे हार्मोन्स काढून टाकण्यास मदत होते.
रेडिओ आयोडिन उपचार: या उपचारात द्रावण किंवा गोळीच्या स्वरूपात किरणोत्सर्गी आयोडीन वापरले जाते. थायरॉईड ग्रंथी हे रेडिओआयोडीन शोषून घेते आणि अशा प्रकारे हे औषध थायरॉईडमधील कर्करोगाच्या पेशींना नष्ट करते.
लक्ष्यित थेरपी: या उपचारात, कर्करोगाच्या पेशी ओळखून त्यांच्यावर हल्ला करणारी औषधे वापरली जातात. काही प्रतिबंधक औषधे (inhibitors) कर्करोगाला चालना देणाऱ्या पेशींचे संकेत आणि प्रथिने रोखतात.
रेडिएशन थेरपीः याचे दोन प्रकार आहेत, ज्यामध्ये ट्यूमरच्या पेशी मारण्यासाठी प्रकाशाच्या तीव्र झोताचा वापर केला जातो. अंतर्गत रेडिएशन थेरपीमध्ये, वायर किंवा कॅथेटरद्वारे थायरॉईड कर्करोगाच्या पेशींमध्ये किरणोत्सर्गी पदार्थ टाकला जातो.