बाइल डक्ट कर्करोग उपचार

पित्तवाहिनी हा आपल्या पचनसंस्थेसाठी सर्वात आवश्यक नळीसारखा अवयव आहे. यामध्ये यकृत, पित्ताशय आणि आतडे या तीन वेगवेगळ्या अवयवांचा समावेश असतो. ही लहान नळी यकृतापासून पित्ताशयापर्यंत पित्त द्रव वाहून नेते. जेव्हा पित्तवाहिनीतील पेशी असामान्य होतात, तेव्हा रुग्णांमध्ये पित्तवाहिनीचा कर्करोग होतो. हा एक दुर्मिळ आणि आक्रमक ट्यूमर आहे, जो सहज बरा होऊ शकत नाही. ही समस्या कोणत्याही वयात उद्भवू शकते आणि मुख्यतः ५० वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या लोकांमध्ये आढळते. पित्तवाहिनीच्या कर्करोगाच्या उपचारासाठी विविध वैद्यकीय पद्धती आहेत, ज्यामध्ये शस्त्रक्रिया हा रुग्णांसाठी सर्वोत्तम पर्याय आहे. जर हा पर्याय उपयुक्त ठरला नाही, तर डॉक्टर शस्त्रक्रिया करू शकतात. केमोथेरपी उपचार किंवा रेडिएशन थेरपी. या आरोग्य स्थितीवर उपचार करण्यासाठी यकृत प्रत्यारोपण पद्धतीची देखील शिफारस केली जाते. 

पित्त नलिका कर्करोगाचे प्रकार

ही आरोग्य स्थिती तीन वेगवेगळ्या प्रकारची आहे. ती खालीलप्रमाणे आहे:

• इंट्राहेपॅटिक कोलांजियोकार्सिनोमा: हे प्रामुख्याने यकृतातील पित्तवाहिनीच्या वेगवेगळ्या भागांमध्ये उद्भवते. ही समस्या दुर्मिळ असून रुग्णांमध्ये सहसा यकृताचा कर्करोग समजली जाते. 
• डिस्टल चोलॅन्जिओकार्सिनोमा: पित्तवाहिनीचा कर्करोग सहसा यकृताबाहेर विकसित होतो. ही समस्या दुर्मिळ असून २० ते ३० टक्के व्यक्तींमध्ये आढळून येते. 
• पेरिहिलर कोलॅन्जिओकार्सिनोमा: हे बहुतेकदा पित्तवाहिनीच्या डाव्या आणि उजव्या जंक्शनवर घडते. ही समस्या ५० ते ६० टक्के लोकांमध्ये आढळते आणि तिची लक्षणे डिस्टल कोलांजिओकार्सिनोमासारखीच असतात. 

पित्त नलिकाच्या कर्करोगाची लक्षणे

या आरोग्य समस्येची लक्षणे खालीलप्रमाणे आहेत:

• मळमळ आणि उलटी
• गडद लघवी
• हलक्या रंगाचे मल
• कावीळ
• पोटदुखी
• अस्पष्ट वजन कमी होणे
• थकवा
• ताप आणि थंडी
• फुगलेले पित्ताशय
• प्रुरिटस
• भूक कमी

पित्त नलिका कर्करोगाचे निदान

या आरोग्य स्थितीसाठी निदान चाचण्या खालीलप्रमाणे आहेत:

• एंडोस्कोपिक अल्ट्रासाऊंड: An एंडोस्कोपी जठरांत्र मार्गातील प्रतिमा घेण्यासाठी अल्ट्रासाऊंडचा वापर केला जातो. ही प्रक्रिया अप्पर एंडोस्कोपीसारखीच असून, रुग्णांमधील पित्तवाहिनीच्या कर्करोगाचे निदान करण्यासाठी प्रामुख्याने उपयुक्त आहे. 
• अँजिओग्राफी: डॉक्टर पित्तवाहिनीतील अडथळ्याचे मूल्यांकन करण्यासाठी आणि ट्यूमरच्या सभोवतालच्या रक्तवाहिन्या पाहण्यासाठी या प्रक्रियेचा वापर करतात. 
• गॅस्ट्रोइंटेस्टाइनल एंडोस्कोपी: एंडोस्कोप नावाचे एक लहान आणि लवचिक उपकरण तोंडातून किंवा घशातून अन्ननलिकेत घातले जाते. पचनसंस्थेच्या तपासणीसाठी त्याला एक कॅमेरा जोडलेला असतो. या शस्त्रक्रियेदरम्यान, रुग्णाला स्थानिक भूल किंवा वेदनाशामक औषधाची गरज भासू शकते. 
• एंडोस्कोपिक रेट्रोग्रेड कोलांजिओग्राफी: एक विशेष डॉक्टर एंडोस्कोपद्वारे पित्तवाहिनीमध्ये कॉन्ट्रास्ट मटेरियल इंजेक्ट करतात. ते संबंधित विकृती ठळकपणे दाखवण्यासाठी एक्स-रे प्रतिमा देखील घेऊ शकतात. कर्करोगया शस्त्रक्रियेदरम्यान, पित्तवाहिनीच्या ऊती ओळखण्यासाठी बायोप्सी चाचणी देखील केली जाऊ शकते. 
• त्वचेद्वारे यकृतातून होणारी पित्तवाहिनीची तपासणी: पित्तवाहिनीला एक लहान सुई लावली जाते आणि या उपकरणाद्वारे कॉन्ट्रास्ट मटेरियल इंजेक्ट केले जाते. इंजेक्शन दिल्यानंतर, पित्तप्रणाली पाहण्यासाठी डॉक्टर एक्स-रे प्रतिमा घेऊ शकतात. ही प्रक्रिया ईआरसीपीपेक्षा चांगली आहे, कारण यामुळे पित्तवाहिनीपर्यंत थेट प्रवेश मिळतो. 
• पित्तवाहिनी तपासणी: कोलांगिओस्कोपी नावाचे एक विशेष एंडोस्कोपिक उपकरण पित्तवाहिनीमध्ये घातले जाते, ज्याद्वारे डॉक्टर ट्यूमर सहजपणे पाहू शकतात. ही निदान प्रक्रिया ईआरसीपी शस्त्रक्रियेदरम्यान केली जाईल. 

पित्तनलिका कर्करोग उपचार पर्याय 

पित्तवाहिनीच्या कर्करोगावर अनेक प्रकारे उपचार करता येतात. त्यामध्ये खालील गोष्टींचा समावेश आहे:

• शस्त्रक्रिया: यामध्ये पित्तवाहिनी पूर्णपणे किंवा अंशतः काढून टाकली जाते. बंद झालेल्या पित्तवाहिनीच्या व्यवस्थापनासाठी देखील ही उपचार पद्धती सुचवली जाते. 
• केमोथेरपीः कर्करोगाच्या पेशी नष्ट करण्यासाठी किंवा रुग्णांमधील गाठींचा आकार कमी करण्यासाठी ही प्रभावी औषधे वापरली जातात. ती शिरेमध्ये घालून संपूर्ण शरीरात पसरवली जातात. यकृत प्रत्यारोपण शस्त्रक्रियेपूर्वी ही शस्त्रक्रिया केली जाते. ही पद्धत प्रगत पित्तवाहिनी कर्करोगासाठी (cholangiocarcinoma) उपयुक्त आहे, ज्यामुळे रोगाची वाढ मंदावते आणि त्याची चिन्हे व लक्षणे कमी होण्यास मदत होते. 
• इम्यूनोथेरपीः डॉक्टर चेकपॉईंट इनहिबिटरचा वापर करतात, जे रोगप्रतिकार प्रणालीला कर्करोगाच्या पेशींशी लढण्यास मदत करतात. ही उपचार पद्धती प्रामुख्याने पित्तवाहिनीच्या कर्करोगाच्या प्रगत अवस्थेसाठी योग्य आहे, जेव्हा इतर उपचार पद्धती या आरोग्य समस्येवर नियंत्रण मिळवण्यास असमर्थ ठरतात. 
• रेडिएशन थेरपीः कर्करोगाच्या पेशींच्या संरक्षणासाठी उच्च-शक्तीच्या ऊर्जा किरणांचा वापर केला जातो. यामध्ये एका मशीनचा वापर केला जातो, ज्याद्वारे ट्यूमरवर किरणोत्सर्ग निर्देशित केला जातो. आरोग्य सेवा प्रदाता किरणोत्सर्गाचे लहान कण वापरतो, जे रक्तवाहिन्यांमध्ये रोपण केले जाऊ शकतात. ही शस्त्रक्रिया ट्यूमरचा आकार कमी करण्यास मदत करते आणि या आरोग्य स्थितीपासून संरक्षण प्रदान करते. 
• पित्तविषयक निचरा: पित्तवाहिनीतील दूषित पित्तद्रव बाहेर काढण्यासाठी त्यात एक बारीक नळी टाकली जाते. यामुळे या नलिकेतील अडथळा दूर होण्यास आणि कावीळ, खाज यांसारखी अनेक लक्षणे कमी होण्यास मदत होते.