गुदा कर्करोग उपचार

गुदद्वाराचा कर्करोग पचनसंस्थेच्या उघडण्याच्या टोकाला होतो, ज्याला गुद म्हणतात, जिथून मल बाहेर टाकले जाते. हा कर्करोगाचा एक सामान्य प्रकार नाही आणि तो गुदद्वाराच्या आतील अस्तरावर विकसित होतो. याचा संबंध प्रामुख्याने एचपीव्ही (HPV) संसर्ग आणि इतर घटकांशी असतो. त्याची तीव्रता त्याचे स्थान, आकार आणि टप्प्यावर अवलंबून असते. असे आढळून आले आहे की, हा दुर्मिळ प्रकारचा कर्करोग दर ५०० व्यक्तींमागे एका व्यक्तीला होतो आणि ते सर्वोत्तम उपचारांच्या शोधात असतात. गुदद्वाराच्या कर्करोगाचे आणि त्याच्या टप्प्याचे निदान केल्यानंतर, योग्य आणि प्रभावी उपचार पर्याय निवडणे महत्त्वाचे आहे.

गुदा कर्करोगाचे टप्पे

या कर्करोगाचे विविध टप्पे आहेत, जे खाली नमूद केले आहेत:

• स्टेज एक्सएनयूएमएक्स: ही कर्करोगपूर्व अवस्था आहे, ज्यात असामान्य पेशींची उपस्थिती दिसून येते. या पेशी इतर ऊतींमध्ये पसरलेल्या नसतात, परंतु भविष्यात त्यांचे कर्करोगात रूपांतर होऊ शकते.
• स्टेज एक्सएनयूएमएक्स: हे प्रकार खूप लहान असतात आणि जिथे त्यांची सुरुवात होते त्या विशिष्ट भागातच राहतात.
• टप्पा २ आणि टप्पा ३: या टप्प्यात, कर्करोग आसपासच्या ऊतींमध्ये पसरू लागतो.
• स्टेज एक्सएनयूएमएक्स: ही एक मेटास्टॅटिक अवस्था आहे, ज्यामध्ये तो शरीराच्या अनेक भागांमध्ये पसरतो. तो सहजपणे बरा होऊ शकत नाही.

गुदा कर्करोगाची लक्षणे

बऱ्याचदा यात कोणतीही लक्षणे नसतात आणि जरी असली तरी ती प्रत्येक व्यक्तीनुसार वेगवेगळी असू शकतात:

• गुदद्वारातून होणारा स्त्राव
• गुदद्वाराभोवती वेदना
• गुदद्वारातून होणारा तीव्र रक्तस्त्राव
• गुदद्वाराच्या भागातील लसिका ग्रंथींना सूज येते
• शौचाच्या सवयीत बदल, जसे की शौचाची वारंवारता आणि घट्टपणा.
• गुदद्वाराच्या तोंडाशी एक गाठ दिसून येते.
• वारंवार शौचास जाण्याची गरज भासते.

गुदद्वारासंबंधीचा कर्करोग कारणे

गुदद्वाराच्या कर्करोगाचे नेमके कारण अद्याप ज्ञात नाही. तथापि, असे काही धोक्याचे घटक आहेत ज्यामुळे ही वैद्यकीय समस्या उद्भवू शकते. ते खालीलप्रमाणे आहेत:

• अनेक जोडीदारांसोबत लैंगिक संबंध ठेवल्याने ह्युमन पॅपिलोमाव्हायरस नावाच्या विषाणूमुळे होणारा संसर्ग.
• ६० वर्षांपेक्षा जास्त वय असलेल्या व्यक्ती
• कमकुवत प्रतिकार प्रणाली
• गुदद्वारात लैंगिक संबंध ठेवा 
• अति धूम्रपान करणाऱ्या व्यक्तींना अशा प्रकारचा कर्करोग होऊ शकतो.
• इतर कर्करोगाचे प्रकार, जसे योनी कर्करोग आणि गर्भाशयाच्या ग्रीवेचा कर्करोग.

गुदा कर्करोगाचे निदान

त्याची लक्षणे दिसल्यानंतर, तुमचे डॉक्टर गुदद्वाराच्या कर्करोगाचे निदान करण्यासाठी काही चाचण्या करतील. केल्या जाणाऱ्या काही एंडोस्कोपिक चाचण्या खालीलप्रमाणे आहेत:

• प्रॉक्टोस्कोपीः गुदद्वार आणि गुदाशय पाहण्यासाठी प्रकाश आणि भिंग असलेले एक पातळ उपकरण वापरले जाते. त्यानंतर, कर्करोगाची चिन्हे तपासण्यासाठी प्रोक्टोस्कोपच्या साहाय्याने नमुन्यादाखल ऊती काढली जाते. 
• डिजिटल रेक्टल एक्झामिनेशन: यात गुदाशयाची तपासणी समाविष्ट आहे. ही तपासणी डॉक्टरांकडून बोटाला वंगण लावून केली जाते. त्यानंतर आतमध्ये काही गाठी आहेत का हे तपासण्यासाठी ते बोट आत घातले जाते.
• बायोप्सीः कर्करोगाची चिन्हे तपासण्यासाठी, ऊतीचा एक छोटा तुकडा काढला जातो. त्यानंतर, त्यात कर्करोगाचे कोणतेही चिन्ह आहे का हे पाहण्यासाठी पॅथॉलॉजिस्टकडून त्याची तपासणी केली जाते.
• एनोस्कोपी: गुदद्वारात काही असामान्यता आहे का हे पाहण्यासाठी, तपासणीकरिता एक लहान नळी आत घातली जाते.
• एंडोरेक्टल अल्ट्रासाऊंड: अल्ट्रासाऊंडचा वापर करून अवयवाची प्रतिमा पाहण्यासाठी गुदद्वारात एक प्रोब ठेवला जातो.

जेव्हा गुदद्वाराच्या कर्करोगाचे निदान होते, तेव्हा तो शरीराच्या कोणत्या भागांमध्ये पसरला आहे हे शोधण्यासाठी आणखी काही चाचण्या केल्या जातात.

• छातीचा एक्स-रे
• कॅट स्कॅन
• पेल्विक परीक्षा
• एमआरआय
• पीईटी स्कॅन

रोगाची अवस्था निश्चित करण्यासाठी या सर्व चाचण्या केल्या जातात. जेव्हा तो शरीराच्या इतर भागांमध्ये पसरतो, तेव्हा त्याला 'स्टेजिंग' म्हणतात.

गुदद्वाराच्या कर्करोगावरील उपचारांचे पर्याय

बरे होण्याची आणि उपचाराची शक्यता विविध घटकांवर अवलंबून असते:

• कर्करोगाचा टप्पा
• गुदद्वारातील ट्यूमरचे स्थान
• एचआयव्ही संसर्गित
• प्राथमिक उपचारानंतर पुन्हा उद्भवणे

उपचाराचे प्रकार

गुदद्वाराच्या कर्करोगावर उपचाराचे विविध पर्याय उपलब्ध असून, ते खालीलप्रमाणे आहेत:

केमोथेरपी

केमोथेरपीचा उपयोग कर्करोगाच्या पेशी नष्ट करण्यासाठी आणि त्यांची वाढ थांबवण्यासाठी केला जातो. केमोची औषधे तोंडावाटे किंवा इंजेक्शनद्वारे घेतली जातात. त्यामुळे हे औषध रक्तप्रवाहाद्वारे कर्करोगाच्या पेशींपर्यंत पोहोचू शकते.

immunotherapy

गुदद्वाराच्या कर्करोगाशी लढण्यासाठी मजबूत रोगप्रतिकारशक्ती असणे महत्त्वाचे आहे. डॉक्टर इम्युनोथेरपी औषधांचा सल्ला देतील. त्यानंतर या औषधांना मिळणारा प्रतिसाद वर्तवण्यासाठी बायोमार्कर चाचण्या केल्या जातात. 

रेडिएशन थेरपी

कर्करोगाच्या पेशींची वाढ रोखण्यासाठी त्यांना नष्ट करण्याकरिता उच्च-ऊर्जा किरणोत्सर्गाचा वापर केला जातो. शरीराच्या विशिष्ट भागाला लक्ष्य करण्यासाठी वेगवेगळ्या प्रकारच्या किरणोत्सर्गाचा वापर केला जातो.

शस्त्रक्रिया

जेव्हा वर नमूद केलेले उपचार कर्करोगावर प्रभावी ठरत नाहीत आणि तो पुन्हा उद्भवतो, तेव्हा शस्त्रक्रिया सुचवली जाते. ती दोन प्रकारे केली जाते:

• जर कर्करोग पसरलेला नसेल आणि लहान असेल, तर गुदद्वारातील निरोगी ऊतींसह गाठ काढून टाकली जाते. हे स्थानिक छेदन प्रक्रियेद्वारे केले जाते.
• आणखी एक शस्त्रक्रिया पद्धत आहे, ज्यामध्ये पोटात एक लहान छेद केला जातो. त्यानंतर गुदाशय, गुद आणि सिग्मॉइड कोलन कापले जातात आणि या प्रक्रियेनंतर आतड्याचे तोंड शिवले जाते. शरीरातील टाकाऊ पदार्थ एका डिस्पोजेबल पिशवीत गोळा केले जातात.