Yon ligaman kwaze anterior se yon blesi ki afekte jwenti jenou ou. Li anjeneral afekte atlèt ak moun ki fè aktivite fizik lou. LCA a se youn nan ligaman jenou ou ki konekte zo kwis ou ak zo tibia ou. Yon moun nòmal gen yon LCA nan chak jenou. Yon ligaman se yon estrikti nan jenou an ki kenbe zo yo ansanm epi ki ede kontwole mouvman jwenti yo. Blesi a rive sitou lè ligaman kwaze anterior la domaje akòz yon aksidan. Sentòm komen li yo se doulè, bri krak, ak anflamasyon alantou jwenti jenou an. Lè yon moun soufri yon blesi LCA, yon chirijyen ortopedik sijere tretman LCA pou geri kondisyon jenou an. Tretman an enplike operasyon, medikaman, ak egzèsis fizik.
Kalite chire (ligaman kwaze anterior LCA)
Blesi LCA yo klase an twa klas jan sa a:
- Klas mwenBlesi sa a te lonje LCA ou epi li te lakòz domaj, sepandan li toujou an yon sèl pyès ki kenbe zo jenou ou yo ansanm.
- Klas IIBlesi a te lonje LCA ou tèlman, li domaje pasyèlman epi li lach.
- Klas III: Blesi sa a enplike yon chire konplè nan LCA ou an de moso.
Sentòm ACL chire
Men sentòm prensipal tretman LCA yo:
- Enstabilite
- Doulè
- Feblès
- anfle
- Difikilte pandan w ap deplase
- Fè eksperyans yon pete nan jwenti jenou ou
- Presyon pandan w ap eseye kanpe
Kòz ACL (Ligaman Kwaze Antérieure)
Nenpòt bagay ki kreye anpil presyon sou jenou ou ka chire oswa domaje LCA ou. Sa rive souvan lè jenou ou deplase oswa tòde plis pase dabitid. Kòz prensipal li yo enkli:
- Altewofili
- Espò Blesi
- aksidan machin
- Falls
- foutbòl
- Jimnastik
Dyagnostik pou chire ACL
Yon espesyalis zo ap dyagnostike yon chire LCA atravè egzamen fizik. Okòmansman, l ap poze w kesyon sou sentòm ou yo epi byen egzamine jenou w. Doktè yo ka fè kèk mouvman ak jès ak janm ou. Sa fè w santi w malalèz epi mande w ki mouvman fizik ki fè w mal. Yon fwa egzamen fizik la fini, yo ka rekòmande tès sa yo.
- Radyo-X nan jwenti a
- CT eskanè
- MRI
Opsyon nan tretman ACL
Tretman LCA a depann de degre chire LCA ou a ak ensidans domaj ki fèt andedan jwenti jenou ou. Men, premye metòd tretman LCA a se evite fè espò epi pa fè aktivite fizik ki ka mete presyon sou jenou ou. Si ou jwenn sentòm yon chire LCA, eseye swiv metòd RICE a le pli vit ke ou idantifye doulè nan jwenti jenou an.
- Repoze: Eseye evite aktivite ki mete presyon sou jenou an epi pa sèvi avè l oswa fè twòp mouvman pandan l ap geri.
- glasMete yon konprès frèt ak pake glas vlope nan yon twal koton sou jenou ou pou omwen 15 minit epi pratike pandan kèk jou.
- KonpresyonOu kapab tou vlope jenou ou nan yon bandaj elastik ki ka ede ou diminye anflamasyon an.
- ElevasyonLeve jenou ou ak janm ou pi wo pase nivo kè ou osi souvan ke ou kapab.
Ki pa Peye-chirijikal tretman
Yo bay opsyon tretman yo selon kondisyon moun nan, egzamen li fè, sentòm li yo ak kalite blesi ligaman an. Sepandan, tretman ki pa chirijikal la konsidere kòm pi apwopriye pou blesi degre 1. Li enplike mete aparèy òtopedik, imobilizasyon, ak terapi fizik.
Tretman chirijikal LCA
Yo rekòmande tretman chirijikal lè ligaman ou an domaje nèt. Anjeneral, yo sijere li pandan yon blesi LCA degre 3. Pwosedi a enplike etap sa yo pandan operasyon an.
- Okòmansman, chirijyen òtopedik la te fè egzamen fizik ou epi li te evalye IRM ak radyografi yo.
- Apre sa, li diskite opsyon grèf yo avèk ou.
- Yon fwa tout bagay pare, w ap bezwen kouche sou tab operasyon an pou yon ti anestezi. Li esansyèl pou fè anestezi pandan pwosedi a.
- Apre sa, chirijyen òtopedik yo fè ensizyon toutotou jenou an pou yo mete artroskop la ki tache ak yon ti kamera.
- Avèk èd yon artroskop, chirijyen an idantifye domaj la epi retire tisi ki lakòz doulè a.
- Apre sa, chirijyen an fikse grèf la ak vis ak aparèy fiksasyon.
- Yon fwa chirijyen an fini, li fèmen tout ensizyon yo ak pwen.
