تیروئید غدهای پروانهای شکل است که در جلوی گردن، درست زیر حنجره قرار دارد. این غده نقش مهمی در بدن ما برای کنترل متابولیسم، حفظ سطح انرژی، دمای بدن و بسیاری موارد دیگر ایفا میکند. دو اختلال تیروئید رایج وجود دارد که عبارتند از کمکاری تیروئید و پرکاری تیروئید. در کمکاری تیروئید، این غده هورمونهای بسیار کمی در بدن تولید میکند که بدن شما را کند میکند. در پرکاری تیروئید، این غده هورمونهای بسیار زیادی تولید میکند که به افزایش سرعت بدن کمک میکنند. اکنون، در این وبلاگ، با انواع تیروئید و درمان آنها به طور مفصل آشنا خواهیم شد. در پایان، خواهیم دانست که آیا این موارد میتوانند بر باروری یا بارداری تأثیر بگذارند یا خیر.
هیپوتیروئیدی چیست؟
همچنین به عنوان عملکرد پایین تیروئید شناخته میشود. این اتفاق زمانی میافتد که غده تیروئید به اندازه کافی هورمونهای T3 و T4 تولید نمیکند. این هورمونها متابولیسم را تنظیم میکنند و منجر به علائمی مانند افزایش وزن، خستگی، ضربان قلب آهسته و سطح انرژی پایین میشوند. زنان بیشتر از مردان در معرض ابتلا به کمکاری تیروئید هستند و گاهی اوقات میتواند پس از بارداری ایجاد شود که به عنوان تیروئیدیت پس از زایمان شناخته میشود. کمکاری تیروئید بیماری است که پزشک میتواند به راحتی آن را درمان کند. اکثر بیماران میتوانند با کمک متخصص غدد درونریز خود، با داروهای لازم، این وضعیت را مدیریت کنند.
علائم هیپوتیروئیدی
علائم کمکاری تیروئید به آرامی و در طول زمان بروز میکنند و به فرد نیز بستگی دارند. برخی از علائم رایج عبارتند از:
- افزایش وزن
- ضربان قلب آهسته
- ضعف عضلانی
- صورت پف
- خستگی
- دوره قاعدگی نامنظم
- خشکی پوست و مو
- افسردگی
- یبوست
- سفتی و درد مفاصل
علل کم کاری تیروئید
برخی از علل شایع کم کاری تیروئید عبارتند از:
- بیماری هاشیموتوعلت اصلی این اختلال، بیماری هاشیموتو است. در این بیماری، سیستم ایمنی بدن ما به طور تصادفی به غده تیروئید حمله میکند که منجر به تولید کمتر هورمون تیروئید میشود.
- جراحی تیروئید: اگر جراحی برای برداشتن بخشی یا تمام غده تیروئید انجام دادهاید، این عمل باعث کاهش یا توقف تولید هورمونها میشود.
- پرتو درمانی: پزشکان از این روش درمانی برای درمان سرطان تیروئید و سایر سرطانهای ناحیه سر و گردن استفاده میکنند. سرطاناین تشعشعات میتوانند به سلولهای تیروئید ما آسیب دائمی وارد کنند که منجر به کندی عملکرد این غده میشود.
- کمبود یدبدن انسان برای تولید هورمونهای تیروئید به مقدار مناسبی ید در رژیم غذایی خود نیاز دارد. اگر مقدار مناسبی ید از رژیم غذایی خود دریافت نکنید، میتواند منجر به کمکاری تیروئید شود.
- داروها: برخی داروها برای درمان بیماریهای قلبی و اختلالات روانی استفاده میشوند، مانند لیتیوم و آمیودارون که میتوانند در عملکرد تیروئید اختلال ایجاد کنند.
درمان کمکاری تیروئید
برای درمان کم کاری تیروئید چند راه وجود دارد:
- جایگزینی هورمون تیروئید: این رایجترین درمان است که شامل مصرف روزانه یک قرص حاوی هورمونهای تیروئید مصنوعی به نام لووتیروکسین میشود. این قرصها به جایگزینی هورمون از دست رفته و بازگرداندن عملکرد طبیعی کمک میکنند. هنگامی که جایگزینی هورمون تیروئید را شروع میکنید، باید با پزشک خود در ارتباط باشید.
- آزمایش خون منظم: در ابتدا، پزشک آزمایش خون روتین هورمون تحریککننده تیروئید (TSH) را به بیمار پیشنهاد میدهد. این آزمایشها به پزشک کمک میکند تا سطح شما را بررسی کند و در صورت نیاز، دوز دارو را تنظیم کند.
پرکاری تیروئید چیست؟
این اتفاق زمانی میافتد که غده تیروئید مقادیر بسیار زیادی هورمونهای تیروئید مانند تیروکسین، T3 و T4 تولید میکند. این امر متابولیسم بدن را سرعت میبخشد و میتواند بر عملکردهای مختلف سیستمهای بدن تأثیر بگذارد. این یک بیماری پرکاری تیروئید است. در این اختلال ممکن است با اضطراب، بیخوابی، تعریق یا گرگرفتگی مواجه شوید و همچنین میتوانید بدون هیچ تلاشی وزن کم کنید.
علائم پرکاری تیروئید
در اینجا علائم اصلی پرکاری تیروئید آورده شده است:
- کاهش وزن
- عصبانیت
- اضطراب
- تحریک
- لرزش
- حساسیت به گرما
- تعریق
- خستگی
- مشکل در خوابیدن
- چرخه قاعدگی سبک
علل پرکاری تیروئید
برخی از علل شایع این اختلال عبارتند از:
- بیماری گریوز: این شایعترین علت است. در این بیماری خودایمنی، سیستم ایمنی آنتیبادیهایی مانند ایمونوگلوبولینهای تحریککننده تیروئید تولید میکند که TSH را تقلید میکنند و به طور مداوم تیروئید را تحریک میکنند و باعث تولید بیش از حد تیروکسین میشوند.
- ندول های تیروئید: در برخی موارد، تودهها و ندولهایی میتوانند در غده تیروئید شما تشکیل شوند که منجر به تولید بیش از حد هورمونها میشود.
- مصرف زیاد ید: مصرف بیش از حد ید از طریق رژیم غذایی یا دارو میتواند منجر به پرکاری تیروئید شود.
- تیروئیدیت: تورم غده تیروئید به دلیل عفونت یا واکنش خودایمنی که هورمون ذخیره شده را از طریق جریان خون به بدن آزاد میکند و منجر به پرکاری تیروئید میشود.
درمان پرکاری تیروئید
برای درمان راههای زیر وجود دارد پرکاری تیروئید:
- داروهای ضد تیروئید: داروهایی مانند متی مازول و پروپیل تیواوراسیل (PTU) میتوانند میزان تولید هورمون در غده تیروئید ما را کاهش داده یا مسدود کنند.
- درمان با ید رادیواکتیو: در این درمان، از نوع خاصی از ید برای کاهش سلولهای تیروئید استفاده میکنند تا تولید هورمونهای اضافی متوقف شود. افراد این ید را به صورت قرص مصرف میکنند، بنابراین فقط میتواند بر غده تیروئید تأثیر بگذارد.
- مسدود کننده های بتامسدودکنندههای بتا مستقیماً بر غده تیروئید تأثیر نمیگذارند، اما در کاهش علائمی مانند ضربان قلب سریع و لرزش مفید هستند. پزشک از مسدودکنندههای بتا در کنار سایر درمانها استفاده میکند.
- جراحی تیروئید: وقتی بیمار به سایر درمانها پاسخ خوبی نداده باشد، جراحان با عمل جراحی تمام یا بخش کوچکی از غده تیروئید را برمیدارند. جراحی تیروئید پزشک پیشنهاد میکند که برای بهبودی سریعتر، از درمان جایگزینی هورمون تیروئید استفاده شود.
تفاوت بین کمکاری تیروئید و پرکاری تیروئید
تفاوت اصلی بین کمکاری تیروئید و پرکاری تیروئید به شرح زیر است:
| امکانات | کم کاری تیروئید | پرکاری تیروئید |
| تعریف | این غده غیرفعال است و مقدار بسیار کمی هورمون تولید میکند. | بیش فعال است و مقدار بسیار زیادی هورمون تولید میکند. |
| سوخت وساز | کند می شود | سرعت می دهد |
| تغییر وزن | افزایش وزن | کاهش وزن |
| سطوح انرژی | خستگی | خارشک |
| حساسیت به دما | حساس به سرما | حساس به گرما |
| حالت | افسرده | اضطراب و تحریکپذیری |
| اشتها | کاهش اشتها | افزایش اشتها |
| علت مشترک | بیماری حشیموتو | بیماری گراو |
| ظاهر فیزیکی | صورت پف کرده، پوست خشک | چشمهای بیرونزده، موهای نازک |
| ضربان قلب | ضربان قلب آهسته | ضربان قلب سریع |
چطور بفهمم که پرکاری تیروئید دارم یا کم کاری تیروئید؟
اینها اختلالات تیروئید هستند که اثرات متضادی بر بدن دارند. پرکاری تیروئید متابولیسم ما را افزایش میدهد و باعث کاهش وزن، ضربان قلب سریع، اضطراب و تعریق میشود. کمکاری تیروئید متابولیسم ما را کاهش میدهد و باعث خستگی، افزایش وزن، خشکی پوست و حساسیت به سرما میشود. اگر هر نوع از این علائم را احساس کردید، در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید. آنها آزمایش خون تیروئید مانند TSH، T4 و گاهی اوقات T3 را به شما پیشنهاد میکنند که برای تشخیص این تشخیص و شروع درمان مناسب ضروری است.
چگونه بر باروری و بارداری تأثیر میگذارند؟
اگر پرکاری و کمکاری تیروئید به موقع درمان نشوند، میتوانند بر باروری و بارداری شما تأثیر بگذارند. کمکاری تیروئید میتواند باعث قاعدگی نامنظم، سقط جنین، مشکلات تخمکگذاری و موارد دیگر شود. از طرف دیگر، پرکاری تیروئید میتواند باعث عدم تعادل هورمونی، اختلال در چرخه قاعدگی و افزایش خطر زایمان زودرس شود. با کمک پزشک، میتوانید درمان مناسب، معاینات منظم تیروئید و دارو را برای یک بارداری سالم دریافت کنید.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر با هرگونه علائم کمکاری یا پرکاری تیروئید مواجه هستید یا متوجه هرگونه تغییری در گردن خود در محل قرارگیری تیروئید شدید، فوراً و در اسرع وقت با پزشک خود تماس بگیرید. برخی از علائم مانند ضربان قلب سریع، خستگی، تغییر وزن، اضطراب و تنگی نفس میتوانند شما را در معرض خطر واقعی قرار دهند. تشخیص زودهنگام به شما کمک میکند تا درمان مناسب را دریافت کنید و به سرعت بهبود یابید.
نتیجه
دو نوع رایج اختلالات تیروئید، کمکاری تیروئید و پرکاری تیروئید هستند که به روشهای مختلفی بر بدن تأثیر میگذارند. کمکاری تیروئید عملکرد بدن را کند میکند، اما در پرکاری تیروئید، عملکرد بدن تسریع میشود. هر دوی این اختلالات در صورت عدم کنترل میتوانند بر سطح انرژی، باروری و سلامت کلی شما تأثیر بگذارند. تشخیص زودهنگام این اختلالات با آزمایشهایی مانند TSH، T3 و بسیاری دیگر میتواند در تشخیص نوع تیروئید و دریافت درمان مناسب بسیار مفید باشد. با کمک مراقبتهای پزشکی و معاینات روزانه، بیمار میتواند به سبک زندگی عادی و سالم خود بازگردد.
سلب مسئولیت: این وبلاگ فقط برای اهداف اطلاع رسانی است. اگر هر یک از علائم ذکر شده در بالا را تجربه میکنید، لطفاً با پزشک خود مشورت کنید.
